مانومتر استیل

مانومتر استیل چیست؟

مانومتر استیل نوعی فشارسنج مکانیکی با بدنه و لوله بوردون از استنلس استیل است که برای نصب در محیط‌های خورنده، مرطوب و صنایع حساس طراحی شده است. این مانومترها با استفاده از مکانیزم لوله بوردون و بدون نیاز به برق فشار سیال را نشان می‌دهند.

انواع مانومتر استیل را در دو مدل خشک یا روغنی عرضه می‌کنند. مدل‌های خشک برای نصب روی سیستم‌های آرام و بدون لرزش مناسب هستند و روغنی‌ها را در محیط‌های سخت با لرزش زیاد استفاده می‌کنند. همچنین گرید استیل ۳۰۴ یا ۳۱۶ تاثیر مستقیم در کارایی مانومترهای استیل دارد. یک مانومتر گرید ۳۰۴ برای استفاده در محیط‌های معمولی عالی است، اما برای محیط‌های اسیدی، کلردار و یا دریایی باید از مانومتر گرید ۳۱۶ استفاده کنید. کاربرد اصلی این نوع مانومتر در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، غذایی و دارویی است. مهمترین نکته هنگام خرید مانومتر استیل انتخاب درست گرید و رنج فشار است که در ادامه این مطلب بررسی خواهیم کرد.

مزایای مانومتر استیل

مانومترهای استیل برای پروژه‌هایی مناسب هستند که یک مانومتر معمولی با بدنه فولاد کربنی یا آلومینیومی در شرایط آن پروژه دوام نمی‌آورد. محیط‌های همیشه مرطوب، سیالات خورنده، صنایع غذایی و دارویی با شستشوی دائمی تجهیزات، سکوهای دریایی و... از چنین فضاهایی هستند. مطابق استاندارد EN 837.1 جنس بدنه و لوله بوردون انواع گیج خصوصاً مانومترها باید با ویژگی‌ محیط‌های همیشه مرطوب، نمکی و اسیدی مطابق باشد. در این صورت استیل بهترین است، زیرا:

• استیل در برابر خوردگی محیط‌های نمکی، مرطوب و یا اسیدی ضعیف مقاوم است.
• آلیاژ‌های استیل واکنش شیمیایی با مواد خوراکی و دارویی ندارند و قابل شستشو و استریل کردن دائمی هستند.
• تحمل دما و عبور سیالات داغ به مراتب بیشتر از فولاد کربنی است.
• در شرایط سخت چند برابر بیشتر از مانومترهای معمولی عمر می‌کنند.

مشخصات فنی مانومترهای استیل

مانومترهای استیل محصول برندهای مختلف در رنج‌های گوناگون با قابلیت‌های متفاوتی طراحی می‌شوند. بررسی مشخصات فنی یک مانومتر تعیین می‌کند که آیا این فشارسنج برای خط و شرایط فرایندی پروژه شما مناسب است یا خیر؟ گرید استیل بدنه و لوله بوردون، رنج فشار، سایز صفحه نمایشگر، نوع اتصال و پر کننده پارامترهای اصلی در مشخصات فنی انواع مانومتر استیل هستند:

اجزای مانومتر استیل

هر مانومتر استیل اجزای مختلفی دارد که هر کدام نقشی در اندازه‌گیری فشار اتمسفریک دارند. نکته کلیدی شناخت دقیق اجزا و تطابق آن با شرایط فرایند است.

برای سیالات غیر خورنده در محیط‌های معمولی یک مانومتر ارزان با گرید ۳۰۴ کافی است. اما ماجرای نصب در محیط‌های کلریدی یا نمکی و پروژه‌های فراساحلی به کلی تغییر می‌کند. از طرفی هرگز نباید به ظاهر استیل بودن بدنه اعتماد کنید. بلکه برای اطمینان از اصالت کالا همیشه گواهی MTC محصول را بررسی نمایید. در جدول زیر اجزای اصلی مانومترها را بررسی کرده‌ایم.

انواع مانومتر استیل

انواع مانومترهای استیل را براساس گرید بدنه، نوع پر کننده و سایز نمایشگر دسته‌بندی می‌کنند. اگرچه مانومترهای استیل همگی برای استفاده در شرایط سخت، محیط‌های مرطوب و حتی فضاهای اسیدی طراحی شده‌اند، اما گرید استیل عامل کلیدی برای استفاده در فضاهای معمولی یا محیط‌های سخت صنعتی است.

مانومتر استیل گرید ۳۰۴

مانومترهای استیل گرید ۳۰۴ رایج‌ترین و اقتصادی‌ترین انتخاب هستند. بدنه و لوله بوردون به همراه اتصال این مانومترها از آلیاژ مقاوم استنلس استیل ۳۰۴ است که برای نصب در اکثر محیط‌های صنعتی غیر خورنده مناسب است. استیل ۳۰۴ از جمله آلیاژ‌های فولادی است که با ترکیب عناصر کروم - نیکل تهیه شده و مقاومت خوبی در برابر زنگ زدگی و خوردگی‌های ملایم دارد.

در پروژه‌های آب شهری، بخار با دمای معمولی، هوای فشرده پنوماتیک و سیالات غیر خورنده می‌توانید از مانومتر استیل گرید ۳۰۴ استفاده کنید. خصوصاً که در صنایع غذایی، دارویی، تصفیه خانه‌ها و سیستم‌های آبرسانی کاربردی گسترده دارد. اما برای نصب در محیط‌های کلردار دریایی و یا پروژه‌ها با سیالات اسیدی و قلیایی مناسب نیست.

مانومتر استیل گرید ۳۱۶

استنلس استیل گرید ۳۱۶ نسخه مقاوم‌تر از استیل ۳۰۴ است که در ترکیب آلیاژی آن از مولیبدن استفاده شده و مقاومت عالی در مواجه با کلریدها، نمک‌ها و سیالات خورنده شدید دارد. در پروژه‌های سخت با محیط خشن مانند آب دریا، محیط‌های نمکی، کلریدها و یا اسیدهای ملایم از مانومترهای استیل گرید ۳۱۶ استفاده می‌شود. این گرید برای نصب روی سکوهای دریایی، خطوط آب انتقال دریا، صنایع شیمیایی و محیط‌های شدیداً کلردار مناسب است.

روش تشخیص گرید استیل و مدل‌های تقلبی

تشخیص گرید ۳۰۴ و ۳۱۶ یک چالش مهندسی است. استنلس استیل‌های ۳۰۴ و ۳۱۶ به ظاهر کاملاً شبیه یکدیگر هستند و در عین حال نمی‌توانید از روی ظاهر درباره گرید لوله بوردون مانومتر قضاوت کنید. این در حالی است که بازار پر است از مدل‌های تقلبی که بدنه فولادی با روکش استیل دارند و به نام برندهای اصلی فروخته می‌شوند. اما در هنگام خرید مانومتر استیل کافی است چند نکته را رعایت کنید:

• تست آهنربا

یک آهنربای قوی را روی بدنه مانومتر بگذارید. استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ در حالت عادی خاصیت مغناطیسی ناچیزی دارند. اما اگر آهنربا به بدنه مانومتر می‌چسبد و رها نمی‌شود، احتمالاً یک گیج تقلبی بدنه فولادی با روکش استیل است. مگر استیل‌های سرد که اندکی خاصیت مغناطیسی دارند.

• تست سمباده

یک نقطه غیر قابل دید از بدنه مثلاً لبه پشتی یا زیر اتصال را با سمباده نرم بکشید. استیل واقعی تا عمق هم‌رنگ و هم‌جنس باقی می‌ماند. اما اگر زیر لایه رویی، رنگ تیره یا فلز دیگری ظاهر شد، بدنه مانومتر از نوع روکش استیل است.

• گواهی MTC

در تمام این تست‌ها فقط می‌توانید اصالت استیل بودن بدنه مانومتر را تشخیص دهید. همچنان نمی‌توانید گرید ۳۰۴ یا ۳۱۶ را از روی ظاهر و یا انجام این تست‌ها قضاوت کنید و در عین حال هیچ دسترسی به لوله بوردون داخل مانومتر ندارید. برای اطمینان باید گواهی MTC محصول را بررسی نمایید.

گواهی MTC (Mill Test Certificate) سندی است که آنالیز شیمیایی و خواص مکانیکی متریال قطعات مهندسی را نشان می‌دهد. در هنگام خرید مانومتر استیل، این گواهی تنها راه قطعی برای تشخیص ۳۰۴ از ۳۱۶ و استیل واقعی از روکش است. حتی می‌توانید از روی این سند درباره متریال کار شده لوله بوردون مانومتر قضاوت کنید.

انواع مانومتر استیل خشک یا روغنی

مانومترها را با توجه به مقدار حساسیت ارتعاشی در مدل‌های خشک یا روغنی تولید می‌کنند. اینکه سیال شما چیست؟ تحت چه فشاری کار می‌کند؟ و محیط نصب پروژه چگونه است؟ هر کدام در انتخاب مانومترهای خشک یا روغنی تاثیرگذار هستند.

مانومتر استیل خشک

بدون روغن تولید شده و برای استفاده در محیط‌های آرام و بدون لرزش کارایی دارد. ساختار طراحی این مدل ساده‌تر و حتی قیمت آنها ارزان‌تر است. در خطوط ثابت، تابلوها و هر فضایی که ارتعاش ندارد و باید مقدار فشار اتمسفریک را اندازه‌گیری کنید، نصب مدل خشک گزینه اقتصادی و قابل اعتماد است.

مانومتر روغنی

محفظه گیج استیل این مانومترها از روغن سیلیکون یا گلیسیرین پر شده است و برای نصب در محیط‌های پرلرزش مانند پمپ‌ها و یا کمپرسورها مناسب هستند. روغن داخل گیج این مانومترها لرزش را جذب می‌کند و عقربه را در شرایط پایدار نگه می‌دارد. گلیسیرین فقط برای فرایندهای معمولی با حداکثر دمای ۲۰۰ درجه مناسب است. در دماهای بالاتر منبسط شده و باعث خطای اندازه‌گیری خواهد شد. لذا در فرایندهای داغ از مدل‌های نسبتاً گرانتر اما کارآمد روغن سیلیکونی تهیه کنید.

کاربردهای مانومتر استیل

مانومترها اصولاً ابزارهای اندازه‌گیری فشار گاز یا مایع در فرایندهای پیچیده و حساس صنعتی هستند. این فشارسنج‌های مکانیکی می‌توانند با عملکردی ساده و بدون نیاز به برق مقدار فشار اتمسفریک سیال را اندازه‌گیری کنند. به این معنا که فشار اتمسفر را روی مقدار صفر نشان داده و هر مقدار بالاتر یا کمتر را به شکل فشار مثبت و منفی نمایش می‌دهند. این تجهیزات برای پایش ایمنی در سیستم‌های تحت فشار، کنترل فرایند برای عملکرد پمپ‌ها، تشخیص خرابی به دلیل افت یا افزایش ناگهانی فشار کارایی دارند. کاربردهای مانومتر استیل را باید با شناخت واقعی از محیط صنعتی انتخاب کنید.

خرید مانومتر استیل

برای خرید مانومتر استیل می ‌توانید مدل‌ های مختلف را بر اساس رنج فشار، قطر صفحه، نوع اتصال، کلاس دقت و شرایط کاری از طریق پیکاتک بررسی کنید.

مانومترهای استیل به دلیل مقاومت مناسب در برابر رطوبت، خوردگی و شرایط صنعتی، گزینه‌ ای پرکاربرد برای اندازه‌ گیری فشار در خطوط فرایندی، صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، آب و سایر کاربردهای صنعتی هستند.

برای استعلام قیمت مانومتر استیل، بررسی موجودی و انتخاب مدل مناسب، با کارشناسان پیکاتک در تماس باشید.

نکات خرید مانومتر استیل

انتخاب یک مانومتر استیل در نگاه اول خریدی ساده به نظر می‌رسد. اما در عمل بسیاری از خرابی‌ها ریشه در همان انتخاب‌های اولیه دارند. زمانیکه به درستی پارامترهای فنی را بررسی نکرده و با شرایط سیال و محیط تطبیق نمی‌دهید. مانند زمانیکه رنج فشار را بدون توجه به فشار کاری فرایند انتخاب کنید و عقربه همیشه در انتهای صفحه گیج قرار بگیرد و دقت را از دست بدهید. اما با در نظر گرفتن چند پارامتر فنی می‌توانید گیج مانومتر استیل تخصصی و مناسب فرایند را انتخاب کنید.

گام اول: انتخاب رنج فشار

رنج فشار مانومتر را به شکلی انتخاب کنید که فشار کاری نرمال فرایند در محدوده ۵۰ الی ۷۵ درصد صفحه نمایشگر قرار بگیرد. این موضوع ارتباط مستقیم با دقت اندازه‌گیری گیج مانومتر در پروژه دارد. مثلاً فرض کنید فشار کاری فرایند شما در محدوده ۱۰ بار قرار دارد. اما اگر یک مانومتر با رنج صفر الی ۱۰۰ بار و کلاس دقت 1.6 بخرید، نه تنها عقربه همیشه در پایین نمایشگر می‌افتد، بلکه فشار ۱۰ بار را با خطای قابل توجه 1.6 بار در محدوده 8.4 الی 11.6 نشان می‌دهد. خطای 1.6 بار در محدوده کوچک ۱۰ بار یک خطای فاحش است که ممکن است منجر به حادثه شود.

گام دوم: بررسی نوع سیال و تطبیق گرید استیل

بررسی نوع سیال و تطبیق آن با گرید نکته کلیدی خرید مانومتر استیل است. لزوماً قرار نیست تا در هر پروژه معمولی از مانومترهای بسیار گران قیمت استیل استفاده کنید. از طرفی بسیاری فرایندهای صنعتی با سیالات شدیداً خورنده و اسیدی وجود دارند که حتی استیل ۳۱۶ نیز کارایی نخواهد داشت. نوع سیال را باید قبل از هر چیز مشخص کنید.

• مانومتر استیل گرید ۳۰۴ فقط برای پروژه‌های معمولی و فضاهای مرطوب بدون کلرید تا اسیدهای خورنده مناسب است.
• مانومتر استیل گرید ۳۱۶ برای محیط‌های اسیدی رقیق و یا کلریدی از جمله آب دریا و مناطق فراساحلی مناسب است. اما در مواجهه با اسیدهای غلیظ باید از متریال‌های تخصصی‌تر مانند هاستلوی استفاده کنید.

گام سوم: انتخاب لوله بوردون یا دیافراگمی

مانومترهای دیافراگمی با بدنه استیل همان مدل‌های لوله بوردون هستند که از یک دیافراگم برای ایزوله کردن سیال داخل آنها استفاده شده است. این دیافراگم نمی‌گذارد تا سیالات شدیداً خورنده، اسیدی، سایشی، چسبناک یا سیالات دارای ذرات جامد که مسدود کننده هستند، وارد لوله بوردون مانومتر شوند.

گام چهارم: ارزیابی گواهینامه‌های محصول مطابق با فرایند

در قدم بعدی خرید مانومتر استیل باید گواهینامه‌های اخذ شده محصول مطابق با الزامات فرایند مورد نظرتان را بررسی کنید. این گواهینامه‌ها مدارکی هستند که اصالت متریال، دقت اندازه‌گیری و ایمنی را تضمین می‌کنند. در صنایع حساس مانند نفت و گاز یا صنایع دارویی مانومترها بدون گواهینامه‌های تخصصی در بازرسی‌های فنی پذیرفته نمی‌شوند. البته تنوع این گواهینامه‌ها گسترده است.

قیمت مانومتر استیل

مانومترهای استیل به خاطر استفاده از آلیاژ‌های بسیار مقاوم استنلس استیل ۳۰۴ یا ۳۱۶ تجهیزات ارزان قیمتی نیستند. اما در مقایسه با آلیاژ‌های خاص مانند هاستلوی، مونل یا اینکونل یک انتخاب اقتصادی، جان سخت و کارآمد برای بسیاری از صنایع تبدیل می‌شوند. گرید استیل، سایز نمایشگر، نوع خشک یا روغنی، کلاس دقت و رنج اندازه‌گیری فاکتورهای تعیین کننده قیمت مانومتر استیل هستند.

• قیمت مانومتر استیل گرید ۳۰۴ مقدار پایه است. مدل‌های ساخته شده با گرید ۳۱۶ در حدود ۳۰ الی ۴۰ درصد گرانتر عرضه می‌شوند.
• قیمت مدل‌های روغنی در حدود ۱۵ الی ۲۵ درصد از مدل‌های خشک هم‌ساز بالاتر است.
• مدل‌های معمولی با کلاس دقت 5 چندان گران نیستند. اما قیمت یک مانومتر با کلاس دقت 1.0 قابل توجه است.
• نام برند عامل کلیدی است. قیمت محصولات از برندهای مطرح مانند WIKA، Noshok، Omega، KSR و Bourdon در مقایسه با دیگر نام‌های تجاری بالاتر است.

مانومترهای استیل تجهیزات چندان گرانقیمت در بسیاری از صنایع نیستند. اگر این ابزار را هدفمند و مطابق با نیاز فرآیند انتخاب کنید، تا سالها بدون عیب کار میکند. ولی قطعا یک مانومتر استیل نمی‌تواند ابزاری همه کاره برای هر نوع محیطی باشد. برای بررسی الزامات فرآیندی و دیتاشیت پروژه جهت انتخاب بهترین نوع مانومتر می‌توانید از خدمات مشاوره فنی در گروه پیکاتک استفاده کنید.

سوالات متداول

• اگر مانومتر را در محیطی نصب کنیم که هم رطوبت بالایی دارد و هم لرزش زیاد است، روغنی با گرید 316 کافی است؟

برای چنین پروژه‌ای یک مانومتر استیل گرید 316 با درجه حفاظت IP66 یا IP67 انتخاب کنید.

• چطور بفهمیم که گرید 316 واقعی است؟

از فروشنده گواهی MTC با آنالیز شیمیایی بخواهید. درج حک عدد 316 روی بدنه کافی نیست.

• اگر فشار فرآیندی 8 بار است. از میان مانومترهای رنج 10 یا 16 کدام یک را انتخاب کنیم؟

رنج 16 بار را انتخاب کنید. زیرا 8 بار باید در محدوده 50 الی 75 درصد صفحه قرار بگیرد.