پمپ وکیوم آبی

پمپ وکیوم آبی چیست؟

پمپ وکیوم آبی (Liquid Ring Vacuum Pump)، یکی از انواع پمپ‌ های جابجایی مثبت است که در صنعت به دلیل عملکرد پایدار و قابلیت کار با بخار و گازهای مرطوب، بسیار محبوب است. این پمپ با نام‌ های دیگری همچون پمپ وکیوم آب در گردش یا پمپ رینگ آبی نیز شناخته می‌ شود.

در پمپ وکیوم آبی، آب به عنوان سیال کاری اصلی داخل محفظه پمپ استفاده می‌ شود. با چرخش پروانه، یک حلقه آبی در داخل پمپ تشکیل می‌ شود که به صورت کامل پروانه را احاطه می‌ کند. این حلقه آب، فضای بین پره‌ ها را پر کرده و با ایجاد تغییر حجم در محفظه، خلأ یا فشار منفی تولید می‌ کند. به عبارت دیگر، آب نه تنها نقش انتقال دهنده انرژی را دارد، بلکه به عنوان یک ابزار خنک‌ کننده و روان‌ کننده نیز عمل می‌ کند.

پمپ وکیوم آبی معمولاً برای تولید فشار وکیوم متوسط تا بالا استفاده می‌ شود و کاربردهای متنوعی در صنایع مختلف از جمله شیمیایی و پتروشیمی، نفت و گاز، صنایع غذایی و بسته‌بندی، تولید انرژی و نیروگاه‌ ها و فرآیندهای صنعتی نیازمند خلأ پایدار دارد.

ویژگی مهم پمپ وکیوم آبی، توانایی کار با گازهای مرطوب و حاوی بخار است، که باعث می‌ شود در بسیاری از فرآیندهای صنعتی که سایر پمپ‌ ها دچار مشکل می‌ شوند، گزینه‌ ای ایده‌آل باشد. علاوه بر این، ساختار ساده، نگهداری آسان و طول عمر بالای آن، پمپ وکیوم آبی را به یک انتخاب مطمئن برای پروژه‌ های صنعتی تبدیل می‌ کند. 

در این مقاله از پیکاتک به بررسی کامل پمپ وکیوم آبی می‌ پردازیم. عملکرد، انواع، مزایا و معایب، کاربردها، برندهای مطرح، قیمت و راهنمای جامع خرید این پمپ‌ ها را مرور می‌ کنیم تا با اطلاع و آگاهی کامل بتوانید بهترین انتخاب را متناسب با نیازهای صنعتی خود داشته باشید.

عملکرد پمپ وکیوم آبی چگونه است؟

پمپ وکیوم آبی نوعی پمپ وکیوم  است که با استفاده از آب یا مایع کاری خلأ ایجاد می‌ کند. اساس عملکرد این پمپ بر پایه ایجاد حلقه مایع چرخان در داخل محفظه پمپ است که به‌ طور همزمان نقش ایجاد خلأ، خنک‌ کننده و روان‌ کننده را ایفا می‌ کند. فرآیند عملکرد پمپ به صورت زیر انجام می‌ شود:

• چرخش پروانه: پروانه پمپ به‌صورت خارج از مرکز (eccentric) داخل پوسته قرار گرفته و می‌ چرخد. این طراحی باعث می‌شود که حجم بین پره‌ های پروانه به طور متناوب افزایش و کاهش یابد.
• تشکیل حلقه آبی: آب یا مایع کاری که به داخل محفظه تزریق شده است، به دیواره‌ ها رانده می‌ شود و یک حلقه مایع کامل تشکیل می‌ دهد که پروانه را احاطه می‌ کند. این حلقه آب باعث ایجاد سطح تماس مناسب برای فشرده‌سازی گاز می‌شود.
• ایجاد خلأ: با چرخش پروانه و تغییر حجم بین پره‌ها، هوا یا گاز وارد محفظه می‌ شود. کاهش حجم در برخی قسمت‌ها باعث کاهش فشار و ایجاد خلأ می‌ شود. به عبارت دیگر، گاز به داخل محفظه کشیده شده و توسط حلقه آب فشرده می‌ گردد.
• تخلیه گاز: گاز فشرده شده توسط حلقه آب، از طریق خروجی پمپ تخلیه می‌ شود. این فرآیند باعث می‌ شود پمپ وکیوم آبی بتواند خلأ پایدار و یکنواخت ایجاد کند.

انواع پمپ وکیوم آبی

پمپ‌های وکیوم آبی یا پمپ‌های رینگ آبی در انواع مختلفی طراحی و تولید می‌ شوند که انتخاب آنها بستگی به نیازهای صنعتی، ظرفیت خلأ، نوع نصب و شرایط محیطی دارد. این دسته‌ بندی معمولاً بر اساس تعداد پروانه‌ ها، نوع کوپلینگ و سیستم آب‌ بندی (سیل) انجام می‌ شود. در ادامه به معرفی انواع پمپ وکیوم آبی می‌ پردازیم:

پمپ وکیوم آبی تک مرحله یا تک پروانه (Single-stage)

پمپ وکیوم آبی تک مرحله یا تک پروانه تنها دارای یک پروانه است و توانایی ایجاد خلأ متوسط را دارد. ساختار آن ساده و نگهداری آن آسان است و به دلیل قیمت مناسب، گزینه‌ای اقتصادی برای صنایع عمومی محسوب می‌ شود. این پمپ‌ها معمولاً در صنایع بسته‌ بندی، خشک‌کن‌ ها، کاغذسازی، نساجی و چاپ استفاده می‌شوند و برای فرآیندهایی مناسب هستند که نیاز به خلأ بسیار عمیق ندارند.

☑️پمپ وکیوم آبی دو مرحله یا دو پروانه (Two-stage)

در پمپ وکیوم آبی دو مرحله یا دو پروانه، دو پروانه به‌صورت سری کار می‌ کنند که امکان ایجاد خلأ عمیق‌ تر نسبت به مدل تک مرحله را فراهم می‌ کند. این پمپ‌ ها برای کاربردهای حساس و نیازمند خلأ بالاتر، مانند صنایع شیمیایی و نیروگاهی، مناسب هستند.

☑️پمپ وکیوم آبی با کوپلینگ مستقیم

پمپ‌های وکیوم آبی با کوپلینگ مستقیم دارای اتصال مستقیم بین موتور و پمپ هستند و به همین دلیل راندمان بالاتر، لرزش کمتر و اشغال فضای کمتر دارند. این مدل برای کارکردهای دائم، دقیق و حساس مانند پتروشیمی، نیروگاه‌ ها و فرآیندهای صنعتی با صرفه‌ جویی انرژی ایده‌آل است.

☑️پمپ وکیوم آبی با کوپلینگ غیر مستقیم

در مقابل، پمپ وکیوم آبی با کوپلینگ غیر مستقیم انتقال نیرو را از طریق کوپلینگ انجام می‌ دهد. این طراحی برای محیط‌هایی مناسب است که نیاز به فاصله بین موتور و پمپ یا انعطاف در نصب و جابجایی وجود دارد و برای سیستم‌ های متحرک یا فرآیندهایی با بار متغیر کاربرد دارد. نگهداری این پمپ‌ ها نسبت به مدل مستقیم بیشتر است، اما انعطاف بالاتری در شرایط صنعتی فراهم می‌ کنند.

☑️پمپ وکیوم آبی با مکانیکال سیل (Mechanical Seal)

این نوع پمپ از مکانیکال سیل برای جلوگیری از نشت مایع خنک‌کننده استفاده می‌ کند. ویژگی‌ های آن شامل نشت بسیار کم و ایمنی بالا و عمر طولانی و دوام بالا می شود همچنین  مناسب برای صنایع دارویی، غذایی و کاربردهای حساس به آلودگی است. اگرچه قیمت و هزینه اولیه این پمپ‌ ها بالاتر است، اما برای محیط‌های کنترل‌شده و پاکیزه بهترین گزینه هستند.

☑️پمپ وکیوم آبی با پکینگ (Packing Seal)

پمپ وکیوم آبی با پکینگ از پکینگ‌ های سنتی برای آب‌ بندی استفاده می‌ کند و گزینه‌ای اقتصادی و ساده برای صنایع عمومی است. این نوع پمپ‌ ها عملکرد قابل قبولی دارند و برای محیط‌هایی که نیاز به ایزوله بودن کامل سیال ندارند، مناسب هستند.

جدول مزایا و معایب پمپ وکیوم آبی

کاربردهای پمپ وکیوم آبی

پمپ وکیوم آبی به طور کلی در تمام فرآیندهایی که نیاز به ایجاد خلأ دارند، قابل استفاده است. یکی از مزیت‌ های مهم این پمپ نسبت به پمپ‌ های وکیوم روغنی، عدم ایجاد آلودگی ناشی از روغن است، به همین دلیل برای کاربردهای بهداشتی، دارویی، پزشکی و صنایع غذایی گزینه‌ای ایده‌آل محسوب می‌شود. کاربردهای پمپ وکیوم آبی بسیار متنوع است و شامل موارد زیر می شود:

• تخلیه هوا و گاز از محفظه‌ ها و سیستم‌ ها
• سیستم‌ های ساکشن مرکزی بیمارستان‌ ها و مراکز درمانی
• بسته‌ بندی در صنایع غذایی و دارویی
• فرآیندهای گندزدایی، خشک‌کردن و گاززدایی
• استریلیزاسیون در صنایع پزشکی و دارویی
• صنایع دامداری و گاوداری
• نساجی، پارچه‌بافی و چاپ
• تولید سرامیک، آجر، چینی، شیشه و بلور
• صنایع کاغذسازی و کارتن‌ سازی
• صنایع چوب و MDF
• ریخته‌ گری، صنایع فلزات و معادن

تفاوت پمپ وکیوم آبی با سایر پمپ‌ های وکیوم 

پمپ وکیوم آبی یکی از پرکاربردترین انواع پمپ‌های خلأ است که به دلیل استفاده از آب یا مایع کاری، قادر به عملکرد با گازهای مرطوب و بخار دار می‌ باشد. این ویژگی باعث می‌شود که در فرآیندهای بهداشتی، دارویی و غذایی که آلودگی روغن یا ذرات خارجی مشکل‌ ساز است، پمپ وکیوم آبی بهترین انتخاب باشد. علاوه بر این، حلقه آب درون پمپ نقش خنک‌کننده و روان‌کننده را نیز ایفا می‌کند، که عملکرد پایدار و طول عمر بالایی برای دستگاه فراهم می‌ کند.

در مقابل، پمپ‌ های وکیوم روغنی (Rotary Vane Oil) برای ایجاد خلأ عمیق‌تر مناسب هستند و به دلیل طراحی پره‌ای و استفاده از روغن برای آب‌ بندی، می‌ توانند فشار پایین‌ تری ایجاد کنند. اما یکی از محدودیت‌ های اصلی این پمپ‌ها، آلودگی روغن و نیاز به نگهداری مداوم است. علاوه بر این، ورود گازهای مرطوب یا حاوی بخار می‌ تواند عملکرد پمپ روغنی را مختل کرده و عمر آن را کاهش دهد.

پمپ‌ های وکیوم خشک (Dry Vacuum) نیز بدون نیاز به مایع کاری کار می‌کنند و برای محیط‌هایی که آلودگی به صفر اهمیت دارد، بسیار مناسب هستند. این پمپ‌ها می‌توانند در فرآیندهای حساس به آلودگی یا در صنایع الکترونیک و دارویی استفاده شوند. با این حال، محدودیت آن‌ها در راندمان انرژی، لرزش بیشتر و هزینه بالاتر نسبت به پمپ‌های آبی است و معمولاً نیازمند نگهداری دقیق هستند. در جدول زیر مقایسه بین این 3 نوع پمپ بیان می شود.

پارامترهای موثر بر قیمت پمپ وکیوم آبی

قیمت پمپ‌ های وکیوم بر اساس چندین پارامتر کلیدی تعیین می‌ شود. در ادامه، مهم‌ ترین عواملی که بر قیمت پمپ وکیوم آبی تأثیر می‌ گذارند، بررسی می‌ شوند:

برند سازنده

برند و کشور سازنده یکی از عوامل مهم تعیین‌ کننده قیمت پمپ وکیوم آبی است، زیرا برند به‌طور مستقیم کیفیت ساخت، دوام و ضمانت محصول را مشخص می‌کند. در بازار ایران، چندین برند معتبر وجود دارند که به تولید پمپ‌های وکیوم آبی با کیفیت صنعتی می‌پردازند. از جمله برندهای ایرانی مطرح می‌توان به متحد، کیان پارس، واکیوم پارس و وکیوم آسیاب اشاره کرد.

انتخاب برند مناسب علاوه بر تأثیر بر قیمت، تضمین می‌کند که پمپ با استانداردهای کیفی و صنعتی تولید شده و خدمات پس از فروش قابل اعتماد نیز ارائه می‌شود. بنابراین در هنگام خرید پمپ وکیوم آبی، توجه به برند یکی از عوامل کلیدی برای انتخاب یک محصول با دوام و عملکرد مطمئن است.

تعداد پروانه‌ ها و مراحل پمپ

تعداد پروانه‌ها و مراحل یک پمپ وکیوم آبی نقش مهمی در قیمت و عملکرد آن دارد. پمپ‌های تک مرحله یا تک پروانه، به دلیل طراحی ساده‌تر و ساختار کم‌قطعه، معمولاً ارزان‌تر و نگهداری آن‌ها آسان‌تر است. این پمپ‌ها برای فرآیندهایی که نیاز به خلأ متوسط دارند، مناسب هستند.

در مقابل، پمپ‌ های دو مرحله یا چند پروانه با امکان ایجاد خلأ بالاتر و ظرفیت جابجایی بیشتر، قیمت بالاتری دارند. این مدل‌ها برای کاربردهای صنعتی حساس، نیروگاهی و شیمیایی که خلأ عمیق و پایدار مورد نیاز است، گزینه ایده‌آل محسوب می‌ شوند.

ظرفیت مکش و خلأ مورد نیاز

ظرفیت مکش و میزان خلأ مورد نیاز، یکی از مهم‌ ترین عوامل تعیین‌ کننده قیمت پمپ وکیوم آبی است. پمپ‌ هایی که قادر به ایجاد خلأ بالاتر یا جابجایی حجم بیشتری از هوا یا گاز هستند، معمولاً قیمت بالاتری دارند، زیرا طراحی آنها پیچیده‌تر بوده و نیاز به قطعات مقاوم‌ تر و سیستم آب‌ بندی دقیق‌ تری دارند.

این پمپ‌ ها برای فرآیندهای صنعتی حساس که نیاز به خلأ پایدار و عمیق دارند، مانند صنایع شیمیایی، دارویی، بسته‌بندی و نیروگاهی، استفاده می‌شوند. در مقابل، پمپ‌هایی با ظرفیت خلأ متوسط برای کاربردهای عمومی و سبک‌تر مناسب هستند و قیمت پایین‌ تری دارند.

جنس بدنه و پروانه

جنس بدنه و پروانه پمپ وکیوم آبی یکی از عوامل کلیدی تعیین‌ کننده کیفیت، دوام و قیمت آن است. استفاده از مواد مقاوم مانند برنج، مس یا فولاد ضد زنگ باعث افزایش قیمت می‌ شود، زیرا این مواد مقاومت بالاتر در برابر خوردگی، سایش و مواد شیمیایی ارائه می‌ کنند و طول عمر پمپ را افزایش می‌ دهند.

انتخاب جنس مناسب بدنه و پروانه علاوه بر تأثیر بر قیمت، عملکرد پایدار پمپ در شرایط صنعتی و محیط‌های سخت را تضمین می‌کند. برای مثال، پمپ‌هایی که در صنایع دارویی، غذایی یا شیمیایی استفاده می‌ شوند، معمولاً با پروانه و بدنه فولاد ضد زنگ یا برنج ساخته می‌ شوند تا از تماس با مواد خورنده و گازهای مرطوب آسیبی به پمپ وارد نشود. در مقابل، پمپ‌هایی با جنس ساده‌تر بدنه و پروانه، قیمت پایین‌ تری دارند و برای کاربردهای عمومی و محیط‌های کمتر خورنده مناسب هستند، اما طول عمر و مقاومت کمتری دارند.

نوع کوپلینگ و سیستم آب‌ بندی

نوع کوپلینگ و آب‌بندی پمپ وکیوم آبی نقش مهمی در قیمت، راندمان و نگهداری پمپ دارد. پمپ‌هایی که از کوپلینگ مستقیم استفاده می‌ کنند، اتصال ساده و مستقیمی بین موتور و پروانه دارند و به همین دلیل قیمت پایین‌ تر، راندمان بالاتر و نگهداری آسان‌تر دارند. این مدل‌ها برای کاربردهای عمومی و صنعتی سبک بسیار مناسب هستند.

در مقابل، پمپ‌های با کوپلینگ غیر مستقیم برای شرایطی طراحی شده‌اند که نیاز به فاصله بین موتور و پمپ یا انعطاف در نصب وجود دارد. این مدل‌ ها معمولاً راندمان کمی پایین‌تر و نیاز به نگهداری بیشتری دارند. همچنین، پمپ‌ های مجهز به مکانیکال سیل (Mechanical Seal) برای جلوگیری از نشت مایع و افزایش ایمنی طراحی شده‌اند. این سیستم آب‌ بندی باعث می‌ شود که پمپ برای محیط‌های حساس، صنایع دارویی، غذایی و بهداشتی مناسب باشد، اما قیمت بالاتری نسبت به مدل‌ های ساده دارد.

خرید پمپ وکیوم آبی از فروشگاه پیکاتک

فروشگاه اینترنتی پیکاتک به‌ عنوان یکی از مراکز تخصصی و معتبر در زمینه تجهیزات ابزار دقیق و صنعتی، مجموعه‌ای کامل از پمپ‌ های وکیوم آبی را با کیفیت تضمین‌شده، تنوع برند و قیمت رقابتی ارائه می‌ دهد. تمرکز پیکاتک بر تأمین تجهیزات استاندارد، این فروشگاه را به گزینه‌ ای مطمئن برای صنایع نفت و گاز، شیمیایی، غذایی، دارویی و تولیدی تبدیل کرده است.

در سبد محصولات پیکاتک، انواع پمپ‌ های جابه‌ جایی مثبت از جمله پمپ وکیوم خشک، پمپ پریستالتیک و پمپ دیافراگمی، و همچنین پمپ‌ های دینامیکی مانند سانتریفیوژ، بشقابی، شناور، کف‌کش، بشکه‌ کش و کمپرسور باد عرضه می‌ شوند. این تنوع گسترده به شما امکان می‌ دهد متناسب با نوع سیال، محدوده فشار، شرایط محیطی و کاربرد صنعتی، انتخابی دقیق و مطمئن داشته باشید.

برای خرید پمپ وکیوم آبی، کافی است مشخصات فنی، ظرفیت، برند و بازه قیمتی مدل‌ ها را بررسی کرده و گزینه مناسب خود را انتخاب کنید. همچنین کارشناسان فنی پیکاتک آماده‌اند تا مشاوره تخصصی، اعلام قیمت روز و همراهی در فرآیند خرید را ارائه دهند و تجربه‌ای مطمئن، سریع و هدفمند برای شما رقم بزنند.

همین حالا پمپ وکیوم آبی مورد نیاز خود را از پیکاتک انتخاب کنید و با اطمینان کامل خرید کنید!

سوالات متداول

پمپ وکیوم آبی چیست و چگونه کار می‌ کند؟

پمپ وکیوم آبی نوعی پمپ جابجایی مثبت است که با استفاده از آب یا مایع کاری، خلأ ایجاد می‌کند. پروانه داخل پمپ حلقه‌ای از آب را به وجود می‌آورد که با تغییر حجم بین پره‌ها، هوا یا گاز را مکیده و از خروجی تخلیه می‌کند.

مزیت پمپ وکیوم آبی نسبت به پمپ روغنی چیست؟

مزیت اصلی آن عدم آلودگی روغن، عملکرد پایدار با گازهای مرطوب و بخار و خنک‌کاری طبیعی است، در حالی که پمپ روغنی نیاز به نگهداری روغن و مراقبت از آلودگی دارد.

مصرف آب در پمپ وکیوم آبی چقدر است؟

مصرف آب بسته به مدل و ظرفیت پمپ متفاوت است. بیشتر پمپ‌های آبی دارای سیستم گردش آب هستند تا مصرف کاهش یابد و کارکرد پایدار حفظ شود.

نگهداری پمپ وکیوم آبی سخت است؟

خیر، این پمپ‌ها ساختاری ساده دارند و نگهداری آن‌ها نسبتاً آسان است، به ویژه مدل‌های تک پروانه و کوپلینگ مستقیم. با این حال، مدل‌های کوپلینگ غیر مستقیم و مکانیکال سیل نیاز به مراقبت و بررسی دوره‌ای دارند.

 پمپ وکیوم آبی می‌ تواند با گازهای خورنده یا بخار شیمیایی کار کند؟

این پمپ‌ها معمولاً با گازهای مرطوب و بخار مقاوم هستند، اما برای گازهای خورنده یا شیمیایی باید جنس بدنه و پروانه متناسب با ماده شیمیایی انتخاب شود تا عمر پمپ کاهش نیابد.