گیج استیل

گیج استیل چیست؟

گیج استیل نوعی فشارسنج مکانیکی است که بدنه، لوله بوردون و اتصالات آن از جنس استنلس استیل ۳۰۴ یا ۳۱۶ ساخته می‌شود و برای اندازه‌گیری فشار سیالات خورنده و یا نصب در محیط‌های مرطوب صنعتی مناسب است.

گیج‌های استیل با مکانیزم ساده لوله بوردون کار می‌کنند. سیال وارد لوله خمیده بوردون از جنس استیل می‌شود و با فشار آن را بازتر می‌کند. این حرکت از طریق چرخ دنده به عقربه گیج منتقل خواهد شد. انواع گیج استیل در دو مدل خشک و روغنی عرضه می‌شوند. مدل‌های روغنی برای نصب در محیط‌های پرلرزش و مدل‌های خشک برای استفاده در فضاهای آرام مناسب هستند. کاربرد اصلی این گیج‌ها در صنایع غذایی، دارویی، پتروشیمی، نفت و گاز و سکوهای دریایی است. مهمترین نکته هنگام خرید گیج استیل بررسی گرید ۳۰۴ یا ۳۱۶ و تاثیر آن بر دوام گیج است که در این مطلب بررسی خواهیم کرد.

مزایای گیج تمام استیل

انتخاب گیج فشار مناسب فراتر از دقت و رنج اندازه‌گیری است. جنس بدنه و قطعات در تماس با سیال تعیین می‌کند که گیج در محیط واقعی چقدر دوام می‌آورد؟ در واقع شرایط محیطی و نوع سیال است که ما را ملزم می‌کند تا از انواع گیج استیل استفاده کنیم، زیرا:

• استنلس استیل در برابر رطوبت، نمک و بسیاری از مواد شیمیایی مقاوم است.
• استنلس استیل یک فلز خنثی است که با مواد غذایی واکنش نمی‌دهد و به راحتی شستشو شده و استریل می‌شود.
• گیج‌های استیل دماهای بالاتر و فشارهای بیشتری را در مقایسه با گیج‌های معمولی تحمل می‌کنند.
• بدنه استیل در برابر ضربه و فشارهای فیزیکی بسیار مقاوم‌تر از بدنه‌های فولادی روکش‌دار است.

مشخصات فنی انواع گیج استیل

اگرچه متریال بدنه و لوله بوردون انواع گیج استیل را از گریدهای ۳۰۴ یا ۳۱۶ می‌سازند، اما در عمل این گیج‌ها تفاوت‌های فنی و الزامات نصب متفاوتی دارند. بررسی مشخصات فنی گیج‌های استیل تعیین می‌کند که آیا برای خط یا فرایند شما مناسب است یا خیر؟ فاکتورهایی مانند سایز صفحه، کلاس دقت، رنج فشار، نوع اتصال و البته گرید استیل همگی معیارهای کلیدی هنگام خرید گیج استیل هستند. جدول زیر یک دورنمای کلی مشخصات فنی این گیج‌ها است:

انواع گیج استیل

انواع گیج استیل را براساس شرایط واقعی فرایندهای مختلف صنعتی طراحی می‌کنند. یک گیج با گرید ۳۰۴ قطعاً در صنایع غذایی عملکردی عالی دارد، اما همین گیج روی سکوی دریایی در عرض چند ماه مستهلک می‌شود. آنچه مسلم است، این گیج‌ها را باید براساس شرایط عملیاتی فرایند انتخاب کنید. محیط پرلرزش، سیال خورنده و یا نصب در فاصله دور یا نزدیک هر کدام فاکتورهایی هستند که در طراحی و ساخت گیج‌های استیل مد نظر قرار گرفته می‌شوند.

انواع گیج براساس گرید استیل

از دو نوع گرید استیل ۳۰۴ یا ۳۱۶ برای ساخت این گیج‌ها استفاده می‌شود. گرید ۳۰۴ ارزان‌تر است و گزینه کاملاً مطمئن برای نصب در محیط‌های معمولی است. اما در محیط‌های دارای کلرید، نمک یا اسیدهای ملایم آسیب‌پذیر است. لذا سری مقاوم‌تر با آلیاژ استیل گرید ۳۱۶ تولید می‌شود.

گیج استیل گرید ۳۰۴

گیج‌های استیل ۳۰۴ نمونه‌های همه کاره با قیمت مناسب برای بسیاری از محیط‌های معمولی صنعتی و ساختمانی هستند. بدنه، لوله بوردون و اتصالات این گیج‌ها تماماً از استنلس استیل ۳۰۴ ساخته می‌شود که برای اکثر محیط‌های صنعتی غیر خورنده انتخاب استانداردی است.

در پروژه‌های تصفیه آب و فاضلاب، خطوط آب شهری، هوای فشرده، بخار با دمای معمولی، صنایع غذایی و دارویی با سیالات غیر خورنده و یا هر محیطی که رطوبت بالایی دارد، اما خبری از نمک و کلر نیست، گیج‌های استیل گرید ۳۰۴ تا سال‌ها بدون دردسر کار می‌کنند. اما در سکوهای دریایی، محیط‌های نمکی، خطوط حاوی کلر یا اسیدهای ملایم و در کل مکان‌هایی که آب دریا یا مواد شیمیایی وجود دارد، استیل گرید ۳۰۴ آسیب‌پذیر است.

گیج استیل گرید ۳۱۶

استیل گرید ۳۱۶ به خاطر وجود عنصر مولیبدن از گرید ۳۰۴ مقاوم‌تر است. مولیبدن باعث می‌شود تا لایه محافظ روی سطح استیل در برابر حمله کلریدها و نمک شکل بگیرد. به همین دلیل است که استیل گرید ۳۱۶ در محیط‌های دریایی و کلردار دچار حفره (Pitting) و خوردگی نمی‌شود.

گیج استیل ۳۱۶ به مراتب مقاوم‌تر و پایدارتر از گرید ۳۰۴ است. از آنجا که دیگر آلیاژ‌ها مانند هاستلوی و یا مونل بسیار گران قیمت هستند، عملاً گیج‌های استیل ۳۱۶ را باید سرسخت‌ترین مدل‌های معمول در صنایع مختلف معرفی کنیم. در سکوهای دریایی، خطوط انتقال آب دریا، محیط‌های شدیداً نمکی، صنایع شیمیایی با سیالات خورنده و خطوط حاوی کلرید و اسیدهای ملایم می‌توانید از گیج‌های استیل گرید ۳۱۶ استفاده کنید. با این حال این آلیاژ در مواجهه با اسیدهای اکسید کننده‌ کم می‌آورد. قیمت گیج استیل ۳۱۶ آنقدر بالا است که نصب آن در محیط‌های معمولی مانند آب شهری، هوای فشرده و بخار کم دما صرفه اقتصادی ندارد.

نکته: چگونه استیل ۳۰۴، ۳۱۶ و مدل‌های تقلبی را تشخیص دهید؟

در بازار انواع گیج‌های استیل از برندهای مختلف عرضه شده که خیلی‌ از آنها تقلبی و فیک هستند. از طرفی ممکن است یک گیج استیل ۳۰۴ را به جای ۳۱۶ به شما بفروشند و یا گیج بدنه فولادی با روکش استیل را به شما عرضه کنند.

تشخیص بدنه استیل از بدنه روکش فولادی چندان سخت نیست. استنلس استیل ۳۰۴ یا ۳۱۶ خاصیت مغناطیسی ضعیفی دارد و یک آهنربا را جذب نمی‌کند. اگر یک آهنربای قوی به بدنه گیج گیر کند، به احتمال زیاد از نوع بدنه فولادی با روکش استیل است. اما تشخیص گرید ۳۱۶ با گرید ۳۰۴ از روی ظاهر غیر ممکن است. تنها راه مطمئن برای بررسی کیفیت متریال اعم از استیل ۳۰۴، ۳۱۶ یا بدنه فولادی با روکش استیل درخواست مدارک فنی خصوصا گواهی MTC (گواهی آنالیز شیمیایی متریال) است. گیج‌های تقلبی این گواهی را ندارند و در عین حال فروشنده نمی‌تواند یک گیج استیل ۳۰۴ را به جای ۳۱۶ به شما بفروشد.

انواع سایز صفحه نمایش گیج استیل

سایز صفحه نمایش گیج مستقیماً روی خوانایی و کارایی آن در میدان تاثیر می‌گذارد. این سایز را باید با در نظر گرفتن فاصله اپراتور و شرایط نصب هماهنگ کنید. به شکلی که اپراتور برای خواندن اعداد روی گیج مستلزم نزدیک شدن بیش از حد، رفتن تا ارتفاع و شرایط نامناسب نباشد.

کاربردهای گیج استیل

گیج‌های استیل قابلیت‌های کاربردی گسترده در صنایع مختلف دارند. در کل هرچه محیط خورنده‌تر و شرایط سخت‌تر باشد، باید از گیج با گرید استیل بالاتری استفاده شود. در مقابل برای محیط‌های معمولی تهیه گیج استیل گرید ۳۰۴ منطقی و کاملاً اقتصادی است.

خرید گیج استیل

در صورتی که قصد خرید گیج استیل دارید، پیکاتک بهترین انتخاب برای شماست. انواع گیج استیل در پیکاتک با تضمین اصالت و کیفیت و قیمتی رقابتی عرضه می شوند و شما می توانید با اطمینان خاطر اقدام به خرید نمایید.  انتخاب گیج استیل صرفاً خرید یک مدل همه کاره و جان سخت در هر شرایطی نیست. مشتریان گاهاً آنقدر بر کیفیت و اصالت استیل ۳۱۶ یا ۳۰۴ متمرکز هستند که نکته‌های فنی مانند رنج فشار، خشک یا روغنی، سایز صفحه نمایشگر، نوع اتصال و گواهی‌های مربوط به صنعت هدف را دست کم می‌گیرند. اما با رعایت چند نکته فنی به سرعت می‌توانید گیج‌های استیل مناسب پروژه‌های متنوع و تخصصی را تهیه کنید.

• تطبیق گرید بدنه با محیط فرایند و سیال

در اولین قدم هنگام خرید گیج استیل باید گرید بدنه را با شرایط محیط و نوع سیال تطبیق دهید. انتخاب اشتباه گرید، یک خطای ساده نیست، بلکه یک مسیر مستقیم به سمت خوردگی زود هنگام و نشتی سیالات خطرناک صنعتی است.

اگر گیج با استیل ۳۰۴ را در خط آب دریا یا محیط کلردار نصب کنید، در عرض چند ماه سطح بدنه و لوله بوردون دچار حفره (Pitting) می‌شود. هزینه تعویض یک گیج در محیط پروژه خصوصاً شرایط سخت مثلاً محیط اسیدی یا سکوی دریایی، چند برابر اختلاف قیمت اولیه آن با گرید ۳۱۶ است. درباره انتخاب نوع گرید ۳۰۴ یا ۳۱۶ در همین مطلب مفصل صحبت کرده‌ایم.

• انتخاب رنج فشار

در گام بعدی رنج فشار گیج استیل را به شکلی انتخاب کنید که فشار کاری نرمال در ۵۰ الی ۷۵ درصد صفحه باشد. فشار نرمال خط را از روی پمپ، کمپرسور یا دیتاشیت فرایند بخوانید. اگر خط شما نوسان فشار یا ضربه قوچ دارد، باید رنج را کمی بالاتر تا حدود ۱۰ الی ۱۵ درصد در نظر بگیرید تا حاشیه امن برای شرایط بحرانی پیش بینی شود. بهتر است قبل از خرید گیج استیل، فشار کاری نرمال و حداکثر فشار خط را مشخص کنید. اما رنج گیج را براساس فشار نرمال در ۵۰ الی ۷۵ درصد صفحه انتخاب کنید. اگر انتخاب شما اشتباه باشد، چه اتفاقی می‌افتد؟

• اگر گیج با رنج زیاد انتخاب کنید

کلاس دقت گیج‌ها نسبت به کل رنج محاسبه می‌شود. در این صورت مثلاً اگر گیج ۱۰۰ بار با کلاس دقت 1.6 را برای فشار ۱۰ بار بخرید، خطای مجاز 1.6 بار است. این یعنی نه تنها عقربه گیج همیشه در بخش پایین صفحه قرار دارد، بلکه مقدار ۱۰ بار را در محدوده بسیار نادقیق 8.4 الی 11.6 نشان می‌دهد!

• اگر گیج با رنج کوچک انتخاب کنید

اگر فشار کاری پروژه نزدیک به انتهای رنج گیج باشد و یا از آن فراتر رود، نه تنها عقربه همیشه روی حداکثر می‌نشیند، بلکه لوله بوردون استیل گیج تحت تنش دائمی قرار می‌گیرد و خاصیت ارتجاعی خود را از دست می‌دهد. یک گیج با رنج اشتباه خیلی زود از شرایط کالیبره خارج شده و دیگر کارایی ندارد.

• انتخاب گیج خشک یا روغنی

گیج‌های خشک (بدون روغن) برای محیط‌های آرام و بدون لرزش بهترین هستند. زیرا ارزان‌تر و ساده‌تر طراحی شده تا کارایی مطمئن در یک محیط عادی بدون لرزش داشته باشد. در مقابل گیج‌های روغنی که از گلیسیرین یا سیلیکون پر می‌شود، گزینه ایده‌آل برای محیط‌های پرلرزش مثل پمپ‌ها، کمپرسورها و توربین‌ها هستند. گیج روغنی با سیلیکون اگرچه گران است، اما برای دماهای بالای ۲۰۰ درجه طراحی شده است.

• بررسی درجه حفاظت IP

درجه حفاظت (IP) فاکتور کلیدی است که مشخص می‌کند بدنه گیج‌های استیل چقدر در برابر نفوذ گرد و غبار و آب مقاوم است. انواع این گیج‌ها را با درجه حفاظت‌های IP54، IP65، IP66 و IP67 تولید می‌کنند:

• IP54

گیج با حفاظت در برابر گرد و غبار و پاشش آب از هر جهت است. برای محیط‌های سربسته داخلی که رطوبت زیادی دارد انتخاب کنید.

• IP65

گیج با حفاظت کامل در برابر گرد و غبار و پاشش مستقیم آب است. برای محیط‌های آزاد و نصب زیر باران انتخاب کنید.

• IP66

دارای حفاظت کامل در برابر جت آب قوی است. گیج با حفاظت IP66 را می‌توان در محیط با شستشوی مداوم نصب کرد.

• IP67

دارای حفاظت در برابر غوطه‌وری موقت در آب است. این سطح مناسب نصب در چاه‌ها، سکوهای دریایی و... است.

• گواهی‌ها و مدارک فنی گیج استیل

بعید است یک گیج فشار استیل را بخرید، اما در جستجوی گواهی‌های معتبر و مدارک رسمی آن نباشید! گیج‌های استیل اساساً برای استفاده در فضاهای صنعتی و محیط‌های سخت و کار با سیالات خطرناک طراحی شده‌اند و هنگام خرید آنها باید چندین گواهی را با دقت بررسی کنید:

قیمت گیج استیل

گیج‌های استیل تجهیزات ارزان قیمتی نیستند، اما در رنج‌ها با گریدهای مختلف تولید می‌شوند و دامنه قیمت گذاری آنها کاملاً متفاوت است. قیمت گیج استیل تحت تاثیر فاکتورهایی مانند گرید، سایز، خشک یا روغنی، کلاس دقت و مقدار رنج‌های اندازه‌گیری است. این در حالی است که نام برند همیشه سایه سنگین بر قیمت نهایی محصول دارد.

• بدنه و لوله بوردون از استیل ۳۰۴ قیمت پایه دارد. اما مدل‌های مشابه تولید شده با گرید ۳۱۶ در حدود ۳۰ الی ۴۰ درصد گرانتر هستند.
• یک مدل با صفحه نمایش استاندارد ۶۳ میلیمتری ارزان‌ترین است. اما مدل‌های ۱۰۰ یا ۱۶۰ میلیمتری به علت مصرف بیشتر فلز گرانتر هستند.
• مدل روغن در حدود ۱۵ الی ۲۵ درصد از مدل مشابه خشک گران‌تر است. همچنین قیمت روغن سیلیکونی از گلیسیرینی بالاتر است.
• کلاس دقت فاکتور کلیدی است. قیمت یک مدل با دقت 2.5 پایه است. اما کلاس 1.6 و در نهایت 1 به مراتب بیشتر است.
• نام برند و کشور سازنده عامل تعیین کننده قیمت گیج استیل است. محصول برندهای Wika، Bourdom، OMEGA، Ametak، KSR و... از اعتبار بین‌المللی برخوردار هستند.

گیج استیل از آن تجهیزاتی است که شاید در نگاه اول ساده و بی‌اهمیت دیده شود. اما در محیط‌های خورنده، روی خطوط پرلرزش پمپ‌ها، سکوهای دریایی و محیط‌های همیشه مرطوب و بهداشتی است که تازه متوجه جایگاه کلیدی این ابزارها می‌شوید. برای بررسی محصولات و تطابق با شرایط فرایند و ارزیابی دیتاشیت‌ها می‌توانید از خدمات مشاوره فنی در تیم کارشناسی پیکاتک استفاده کنید.

سوالات متداول

• اگر فروشنده‌ای مدعی است که گیجی تمام استیل است، اما گواهی MTC ندارد، چطور مطمئن شویم که بدنه روکش استیل نیست؟

ترجیحاً بدون گواهی MTC به حرف فروشنده‌های متفرقه اعتماد نکنید. یا گواهی MTC بخواهید یا از یک فروشنده رسمی خرید کنید.

• چطور بفهمیم که لوله بوردون گیج استیل ۳۱۶ واقعاً از متریال SS316 است؟

شما نمی‌توانید گیج را باز کنید. کالیبراسیون به هم می‌خورد. تنها راه درخواست گواهی MTC رسمی و معتبر است.

• اگر گیج استیل را برای خط بخار بخریم، آیا لازم است سیفون هم تهیه شود؟

بله، لازم است. نصب گیج‌های استیل مستقیم روی بخار فوق داغ اشتباه مهندسی است.