سیم افشان

سیم افشان چیست؟

انتخاب نوع سیم در صنعت برق و تأسیسات ساختمانی، نقش مهمی در ایمنی، کارایی و دوام تجهیزات الکتریکی دارد. یکی از پرکاربردترین انواع سیم برق، سیم افشان (Flexible Wire) است که به دلیل ساختار خاص و چند رشته‌ای خود، در مقایسه با سیم‌ های مفتولی بسیار انعطاف‌ پذیرتر می باشد.

سیم افشان از مجموعه‌ای از رشته‌ های نازک و مسی ساخته می‌ شود که به‌ صورت منظم در کنار هم تابیده شده‌اند. این طراحی سبب می‌ شود تا سیم در برابر خمش، ارتعاش و جابه‌ جایی مداوم مقاوم باشد. برخلاف سیم مفتولی که تنها از یک رشته‌ ی ضخیم مسی تشکیل شده و در نتیجه سخت و شکننده است، سیم افشان به نرمی و انعطاف شهرت دارد و همین ویژگی آن را به گزینه‌ای مناسب برای سیم‌ کشی داخلی ساختمان‌ ها، تابلوهای برق و تجهیزات صنعتی تبدیل کرده است.

در فرآیند انتقال جریان الکتریکی، سیم افشان وظیفه هدایت برق را با بالاترین راندمان و کمترین افت ولتاژ بر عهده دارد. از آنجا که رشته‌ های متعدد درون این سیم سطح تماس کلی را افزایش می‌ دهند، هدایت الکتریکی بالاتری نسبت به سیم‌ های تک‌رشته فراهم می‌ شود. به همین دلیل در سیستم‌هایی که نیاز به دقت، انعطاف و دوام بالا دارند، استفاده از سیم افشان ترجیح داده می‌ شود.

در ایران، تولید سیم افشان تحت نظارت استاندارد ملی ISIRI 607 (برگرفته از استاندارد IEC60227) انجام می‌ شود. بر اساس این استاندارد، ویژگی‌ هایی مانند ضخامت عایق، مقاومت الکتریکی، جنس رسانا و نشانه‌ گذاری باید مطابق دستورالعمل‌ های فنی باشد.

این نوع سیم معمولاً دارای روکش عایق از جنس PVC یا ترکیبات نسوز است تا در برابر حرارت، رطوبت و مواد شیمیایی پایداری مناسبی داشته باشد. تولید آن در رنگ‌ های متنوعی مانند قرمز، مشکی، آبی، قهوه‌ای، زرد و سبز انجام می‌ گیرد تا در هنگام سیم‌ کشی، برق‌کار بتواند بر اساس استانداردهای رنگ، نقش هر سیم را (فاز، نول یا ارت) به‌درستی تشخیص دهد. 

هدف این مقاله، آشنایی جامع مخاطب با ساختار، انواع، مزایا، کاربردها، برندهای معتبر، قیمت روز و راهنمای خرید سیم برق افشان است تا بتوانید با درک کامل از ویژگی‌ ها و معیارهای انتخاب، بهترین نوع سیم افشان را متناسب با نیاز خود انتخاب کنید.

ساختار سیم افشان

همانظور که بیان شد ساختار سیم افشان بر پایه مجموعه‌ای از رشته‌ های ظریف مسی تابیده‌ شده طراحی شده است. برخلاف سیم مفتولی که تنها از یک هادی ضخیم تشکیل می‌ شود، در سیم افشان تعداد زیادی رشته نازک مسی در کنار هم قرار گرفته‌اند و به‌ صورت منظم در هم تنیده‌اند.

این ساختار چندرشته‌ای موجب افزایش نرمی، انعطاف‌پذیری و مقاومت مکانیکی در برابر خم‌شدگی و ارتعاش می‌شود و به همین دلیل این نوع سیم برای مسیرهای دارای پیچ‌ و خم یا فضاهای محدود انتخاب مناسبی است. اجزای اصلی سیم افشان عبارتند از:

• هادی یا رسانا: اصلی‌ ترین بخش سیم است که از مس خالص آنیل‌ شده (نرم‌ شده) ساخته می‌ شود تا امکان خم‌پذیری بالا و هدایت الکتریکی بهینه را فراهم کند.
• عایق: روکش سیم معمولاً از جنس PVC یا در مدل‌ های مقاوم‌تر از XLPE ساخته می‌ شود. این لایه وظیفه محافظت از هادی در برابر رطوبت، حرارت، سایش و شوک الکتریکی را بر عهده دارد.
• روان‌ ساز یا فیلر (در برخی مدل‌ ها): لایه‌ ای نرم میان رشته‌های مسی یا زیر روکش بیرونی است که کاهش‌ دهنده اصطکاک در هنگام خم‌ کاری بوده و مانع از آسیب به هادی در اثر حرکت یا ارتعاش مداوم می‌ شود.

انواع سیم افشان

در دسته‌ بندی انواع سیم افشان، فاکتورهای مختلفی از جمله جنس هادی، میزان ولتاژ قابل تحمل و نوع کاربرد نقش تعیین‌ کننده دارند. هر یک از این عوامل، مستقیماً بر کیفیت، قیمت و طول عمر سیم تأثیر می‌ گذارند. از نظر جنس هادی، سیم‌های افشان معمولاً در سه گروه زیر تولید می شوند:

• سیم افشان مسی: این نوع، رایج‌ ترین و باکیفیت‌ ترین مدل سیم افشان به شمار می‌ رود. استفاده از مس خالص در ساختار هادی، موجب افزایش ظرفیت هدایت الکتریکی، کاهش تلفات انرژی و بالا رفتن دوام سیستم برق‌ کشی می‌ شود.
• سیم افشان آلومینیومی: جایگزینی اقتصادی‌تر برای مدل‌های مسی است. با وجود قیمت پایین‌ تر، رسانایی الکتریکی آن نسبت به مس کمتر است و معمولاً در پروژه‌ هایی که وزن و هزینه اهمیت دارد مورد استفاده قرار می‌ گیرد.
• سیم افشان آلومینیومی مس‌اندود: در این نوع سیم، رشته‌های آلومینیومی با لایه‌ای نازک از مس پوشیده می‌ شوند تا بخشی از توان رسانایی مس در کنار وزن سبک‌ تر آلومینیوم فراهم شود.

به طور کلی، هرچه درصد مس موجود در رشته‌ های فلزی سیم بیشتر باشد، کیفیت انتقال جریان و مقاومت در برابر حرارت بالاتر خواهد بود. هرچند این موضوع باعث افزایش قیمت سیم نیز می‌ شود، اما در بلندمدت موجب پایداری، ایمنی و طول عمر بیشتر سیستم برق‌ کشی خواهد شد. علاوه بر نوع هادی، یکی از معیارهای مهم دیگر در طبقه‌بندی سیم افشان، سطح ولتاژ نامی است. از این نظر سیم‌ها به دو گروه اصلی تقسیم می‌ شوند:

• سیم افشان با ولتاژ ۳۰۰/۵۰۰ ولت: این نوع سیم بیشترین کاربرد را در برق‌کشی توکار ساختمان‌ ها دارد، مانند سیم‌ کشی درون لوله، لوله خرطومی یا مسیرهای زیر گچ. این مدل بر اساس استاندارد ملی ایران ISIRI 607-02 یا معادل بین‌ المللی IEC 60227-06 تولید می‌ شود و ولتاژ استاندارد تست آن ۲۰۰۰ ولت است. سایزهای رایج این گروه شامل ۰.۵، ۰.۷۵ و ۱ میلی‌متر مربع می‌ باشد.
• سیم افشان با ولتاژ ۴۵۰/۷۵۰ ولت: این نوع سیم توان تحمل ولتاژ بالاتری دارد و بیشتر در سیستم‌ های روشنایی، سیم‌کشی داخلی وسایل الکتریکی، تأسیسات توکار و فضاهای خشک و کم‌ رطوبت استفاده می‌ شود. ولتاژ تست برای این مدل ۲۵۰۰ ولت در نظر گرفته شده و این رده معمولاً شامل سایزهای بالاتر از ۱ میلی‌ متر مربع است.

کاربردهای سیم برق افشان

• سیم‌ کشی توکار و روکار در ساختمان‌ های مسکونی و تجاری
• استفاده در سیستم‌ های روشنایی (چراغ‌ ها و کلید و پریزها)
• اتصال تجهیزات داخل تابلو برق‌ ها
• برق‌ رسانی به وسایل برقی خانگی (مثل کولر، پمپ آب، بخاری برقی)
• استفاده در ماشین‌ آلات و دستگاه‌ های صنعتی که نیاز به سیم نرم و قابل‌ انعطاف دارند
• سیستم‌ های کنترل و فرمان در خطوط تولید
• کابل‌ کشی موقت در کارگاه‌ها و پروژه‌ های ساختمانی
• اتصال اجزای داخلی موتورها و ژنراتورها
• سیم‌ کشی داخل لوله‌ ها و خرطومی‌ ها در مسیرهای پیچیده
• کاربرد در سیستم‌ های صوتی و تجهیزات برقی قابل حمل

تشخیص سیم افشان استاندارد

برای شناسایی سیم افشان استاندارد، باید به چند ویژگی کلیدی توجه کرد که نشان‌دهنده‌ی کیفیت تولید و انطباق آن با استانداردهای ملی ایران است.

نشانه‌ گذاری استاندارد روی عایق

در گام نخست، بررسی علامت ISIRI (استاندارد ملی ایران) که بر روی روکش سیم چاپ شده اهمیت دارد. این علامت باید به صورت منظم در فواصل کمتر از ۲۷۵ میلی‌ متر (۲۷/۵ سانتی‌متر) تکرار شده باشد و به آسانی پاک نشود. هرگونه محو‌شدگی یا فقدان چاپ منظم، می‌ تواند نشانه‌ ای از تولید غیراستاندارد باشد.

سنجش مقاومت هادی

روش دوم برای ارزیابی کیفیت سیم، اندازه‌گیری مقاومت الکتریکی هادی است. کافی است یک متر از سیم را جدا کرده و با مولتی‌متر مقدار مقاومت آن را بسنجید. براساس استاندارد، مقاومت ویژه‌ی سیم افشان مسی نباید از ۱۳٫۳ اهم بر کیلومتر بیشتر باشد.

اگر این مقدار بالاتر بود، نشان‌دهنده‌ی کیفیت پایین هادی یا کاهش تعداد رشته‌ های مسی درون سیم است. همچنین استفاده از فلزات ناخالص (مانند آلیاژهای حاوی آهن یا آلومینیوم) در رشته‌ ها موجب افزایش مقاومت و در نتیجه غیراستاندارد شدن سیم خواهد شد.

تست ساده‌ی تشخیص خلوص مس

برای اطمینان از عیار بالای مس (بیش از ۹۹٪) می‌ توانید آزمون ساده‌ای انجام دهید. بخش کوچکی از روکش سیم را جدا کرده و رشته‌های مسی را با فندک حرارت دهید:

• اگر رشته‌ ها به سرعت ذوب شوند یا بخار شوند، احتمالاً از جنس آلومینیوم یا آلیاژ آلومینیومی هستند.
• اگر در برابر شعله مقاوم ماندند و تغییر محسوسی نکردند، نشان می‌ دهد که سیم از مس خالص و باکیفیت تولید شده است.

قیمت سیم افشان

قیمت سیم افشان، مانند سایر محصولات سیم و کابل، به عوامل متعددی وابسته است و به دلیل نوسانات بازار فلزات و مواد پلیمری، همواره در حال تغییر می‌ باشد. در این بخش به مهم‌ ترین فاکتورهای تعیین‌ کننده‌ی قیمت این نوع سیم می‌ پردازیم:

• میزان سفارش و حجم خرید: هرچه تعداد یا متراژ سیم افشان خریداری‌ شده بیشتر باشد، قیمت نهایی معمولاً به‌ صورت پلکانی کاهش می‌ یابد. شرکت‌ های تولیدکننده، برای سفارش‌ های عمده، تخفیف‌ های ویژه ارائه می‌ دهند.
• قیمت مواد اولیه پلیمری: عایق مورد استفاده در سیم افشان (معمولاً از جنس PVC یا XLPE) بخش قابل‌ توجهی از هزینه تولید را شامل می‌ شود. تغییر قیمت مواد پلیمری در بازار، مستقیماً روی بهای نهایی سیم تأثیرگذار است.
• برند و شرکت سازنده: اعتبار و استانداردهای کارخانه تولیدکننده نیز در تعیین قیمت نقش دارد. برندهای شناخته‌ شده‌ای مثل خراسان افشارنژاد، البرز الکتریک نور و سیمیا به‌دلیل کنترل کیفی دقیق‌تر و استفاده از مس با خلوص بالا، قیمت بالاتری نسبت به تولیدکنندگان کوچک دارند.
• سایز و سطح مقطع: هرچه سطح مقطع سیم (بر حسب میلی‌متر مربع) بیشتر باشد، مقدار هادی مسی به کار رفته در آن افزایش می‌ یابد و در نتیجه قیمت بالاتر می‌رود. به عنوان مثال، سیم افشان ۱×۱.۵ یا ۲×۲.۵ میلی‌ متر مربع قیمت متفاوتی نسبت به سیم‌ های نازک‌ تر دارند.
• جنس و کیفیت هادی: سیم‌ هایی که با مس خالص آنیل‌شده تولید می‌شوند، رسانایی بهتر و دوام بالاتری دارند. در مقابل، استفاده از آلیاژهای کم‌کیفیت یا ترکیب فلزات دیگر موجب کاهش قیمت اما افت عملکرد خواهد شد.

برندهای تولیدکننده سیم افشان

• سیم افشان خراسان افشارنژاد
• سیم افشان کابل ایران (Iran Cable)
• سیم افشان لینکو
• سیم افشان سیمیا
• سیم افشان رسانا کابل
• سیم افشان سیمکو
• سیم افشان افق البرز
• سیم و کابل البرز کابل ایرانا

خرید سیم افشان از فروشگاه پیکاتک

فروشگاه اینترنتی پیکاتک به‌ عنوان یکی از مراجع معتبر در حوزه تجهیزات برق صنعتی و ابزار دقیق، مجموعه‌ای کامل از انواع سیم، کابل، گلند، الکتروموتور و ژنراتور را با تضمین اصالت و کیفیت عرضه می‌ کند. در میان این محصولات، سیم افشان به دلیل انعطاف‌پذیری بالا و کاربرد گسترده در سیم‌ کشی خانگی و صنعتی، جایگاه ویژه‌ای در سبد فروش پیکاتک دارد.

پیکاتک با همکاری برندهای معتبر ایرانی، انواع سیم افشان را در سایزها و ولتاژهای مختلف و با قیمت رقابتی در اختیار مصرف‌ کنندگان و صنایع قرار می‌ دهد. هنگام انتخاب سیم افشان مناسب، توجه به چند نکته کلیدی ضروری است:

• بررسی علامت استاندارد ملی ایران (ISIRI) و اطمینان از چاپ واضح و غیرقابل پاک شدن آن
• بررسی سطح مقطع واقعی هادی با ابزارهایی مانند کولیس یا مقایسه با مشخصات برند
• انتخاب نوع عایق مناسب (PVC یا نسوز XLPE) بر اساس شرایط محیط کار
• اطمینان از اصالت برند با بررسی اطلاعات درج‌ شده روی بدنه سیم (ولتاژ، نوع هادی و کد محصول)

در صورت نیاز به مشاوره فنی یا استعلام قیمت به‌ روز سیم افشان، کارشناسان تخصصی پیکاتک با برخورداری از تجربه میدانی و دانش مهندسی، از مرحله انتخاب تا خرید نهایی در کنارتان خواهند بود تا بهترین خرید را تجربه کنید.