شیر پروانه ای

شیر پروانه ای چیست؟

شیر پروانه ای یا باترفلای ولو (Butterfly Valve) یکی از پرکاربردترین و محبوب ترین شیرآلات صنعتی و پایپینگ محسوب می شود که جهت قطع و وصل یا کنترل جریان سیالات در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. نامگذاری این شیر از نحوه عملکرد دیسک داخلی آن برگرفته شده است؛ چرا که دیسک مانند بال‌ های پروانه می‌ چرخد و مسیر جریان را باز یا بسته می‌ کند.

شیر پروانه ای مانند شیر توپی یکی از انواع شیرآلات ربع گرد با حرکت مجرابند یا دیسک به صورت چرخشی است که با چرخش 90 درچه ای دیسک آن، شیر به طور کامل باز یا بسته می شود. این ساختار ساده باعث شده که سرعت عملکرد این شیر بسیار بالا باشد و نسبت به انواع دیگر شیرآلات، فضای نصب کمتری اشغال کند و وزن آن پایین‌ تر باشد. نکته مهم دیگر، هزینه پایین‌ تر این شیر در فرآیند خرید، نصب و نگهداری است.  

هدف از این مقاله راهنمایی خرید شیر پروانه ای از طریق آشنایی با عملکرد و بررسی مشخصات فنی، انواع، مزایا و عوامل موثر بر قیمت این شیرآلات است.

باترفلای ولوها در سایزهای مختلف (معمولاً از 1 تا 24 اینچ) و با انواع عملگر از جمله دستی (اهرم یا دسته)، گیربکسی، بادی و برقی تولید می‌ شوند. با نصب اکچویتور پنوماتیک و یا برقی روی این شیرها، امکان کنترل خودکار جریان در فرآیندهای صنعتی فراهم می‌ شود.

یکی از مهم‌ ترین فاکتورها در انتخاب شیر پروانه‌ای، انتخاب صحیح جنس دیسک و لاینر بر اساس نوع سیال و شرایط فرآیندی است. استفاده از متریال نامناسب می‌ تواند منجر به نشتی، خوردگی و آسیب به شیر شود. در فروشگاه تخصصی پیکاتک، شیرهای پروانه‌ای در متریال‌ های مختلف (برای فشار، دما و نوع سیال متنوع) و با اتصال فلنجی، ویفری یا لاگ موجود است.

بدنه این شیرها در متریال‌ هایی مثل چدن، فولاد کربنی، استیل ضدزنگ، آلیاژهای خاص و حتی مواد پلیمری و پلاستیکی تولید می‌ شود. دیسک شیر معمولاً از فولاد ضد زنگ 316، انواع مونل و اینکونل یا دیسک‌ های پلیمری مخصوص برای سیالات خورنده و اسیدی ساخته می‌ شود. لاینر یا سیت نیز می‌ تواند از جنس فلزی (برای دما و فشار بالا) یا غیرفلزی مانند EPDM، NBR، PTFE و آلیاژهای لاستیکی انتخاب شود.

شما می توانید با خرید اکچویتور و نصب آن بر روی شیر پروانه ای، علاوه بر قطع و وصل، برای کنترل و تنظیم جریان سیال نیز از آن استفاده کنید. گسترده‌ ترین کاربردهای این نوع از شیرآلات در صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، نیروگاهی، آب و فاضلاب، معدن و صنایع غذایی است.

ویدیو جامع معرفی انواع شیرهای پروانه ای

اجزای شیر پروانه ای 

یک شیر پروانه‌ای از چند بخش اصلی تشکیل شده است که هر کدام نقش مهمی در عملکرد، آب‌ بندی و کارایی شیر ایفا می‌ کنند. آشنایی با این اجزا، به انتخاب صحیح‌ تر شیر و افزایش طول عمر و عملکرد آن کمک می‌ کند:

•  بدنه (Body)

بدنه شیر پروانه‌ای چهارچوب اصلی شیر را تشکیل می‌ دهد که همه بخش‌ ها روی آن سوار می‌ شوند. بدنه معمولاً به گونه‌ای طراحی شده که در میان دو فلنج لوله یا به صورت ویفری (wafer)، لاگ (lug) یا فلنجی قرار گیرد. جنس بدنه بسته به نوع کاربرد و شرایط سیال می‌ تواند از چدن، فولاد کربنی، استیل ضد زنگ، آلیاژهای خاص یا مواد پلیمری باشد.

• دیسک (Disk)

دیسک یا مجرابند، قطعه متحرکی است که وظیفه باز و بسته کردن مسیر سیال را دارد و قلب عملکرد شیر پروانه‌ای محسوب می‌شود. با گردش 90 درجه دیسک حول محور شفت، مسیر عبور سیال باز یا بسته می‌ شود. متریال دیسک بسته به نوع سیال (آب، اسید، گاز و …) و شرایط خورندگی یا دمایی از جنس فولاد ضدزنگ (Stainless Steel)، آلیاژهای مونل و اینکونل، چدن یا حتی پلاستیک‌ های مهندسی ساخته می‌ شود.

• نشیمنگاه (Seat)

نشیمنگاه یا لاینر بخشی است که دیسک در هنگام بسته‌ شدن بر روی آن می‌ نشیند و عمل آب‌ بندی را انجام می‌ دهد. هدف اصلی نشیمنگاه، جلوگیری از نشتی و حفظ فشار داخل لوله است. نشیمنگاه می‌ تواند به صورت فلزی یا غیر فلزی (لاستیکی، PTFE، EPDM، NBR و …) تولید شود. نوع و کیفیت این قسمت تاثیر بسیار زیادی بر روی کلاس نشتی و ماندگاری شیر دارد.

• شفت (Stem) 

شفت، محور چرخشی شیر است که دیسک را به عملگر متصل می‌ کند. این قطعه نیروی لازم برای چرخش دیسک را از عملگر به دیسک منتقل می‌ کند.

جنس استم معمولاً از فولاد ضد زنگ، فولاد کربنی یا آلیاژهای مقاوم به خوردگی ساخته می‌ شود تا در تحمل فشار، گشتاور و شرایط خورنده مقاوم باشد. آب‌ بندی مناسب اطراف شفت (بوش یا پکینگ) برای جلوگیری از نشتی، اهمیت ویژه‌ای دارد.

• عملگر (Actuator)

عملگر وظیفه تأمین نیروی لازم برای باز و بسته کردن شیر را برعهده دارد و متناسب با نیاز کاربردی، می‌ تواند به صورت دستی (اهرم یا گیربکس)، پنوماتیک، یا برقی (الکتریکی/موتوری) باشد.

در شیرهای بزرگ صنعتی یا خطوط اتوماسیون، استفاده از عملگر پنوماتیک یا برقی همراه با تجهیزات جانبی مانند پوزیشنر، سوئیچ و غیره رایج است تا عملکرد سریع، دقیق و قابل کنترل فراهم شود.

کاربرد شیر پروانه ای

شیر پروانه ای به دلیل طراحی ساده، وزن کم، عملکرد سریع و قیمت مناسب، در بسیاری از خطوط انتقال سیالات استفاده می‌ شود. این شیر برای قطع و وصل جریان و در برخی موارد برای کنترل میزان عبور سیال کاربرد دارد و در صنایع مختلف یکی از گزینه ‌های پرمصرف محسوب می ‌شود.

• استفاده در سیستم‌های آب و فاضلاب: شیر پروانه ای در شبکه‌ های انتقال آب، تصفیه‌ خانه ‌ها، ایستگاه‌های پمپاژ و خطوط فاضلاب برای کنترل جریان و قطع و وصل مسیر سیال کاربرد زیادی دارد.
• کاربرد در تأسیسات ساختمانی: در موتورخانه ‌ها، سیستم‌ های سرمایش و گرمایش، تهویه مطبوع و خطوط لوله ساختمان ‌ها از شیر پروانه ای برای مدیریت جریان آب سرد، آب گرم و سیالات تأسیساتی استفاده می‌ شود.
• استفاده در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی: در برخی خطوط فرآیندی، انتقال مواد و سیستم ‌های کمکی، شیر پروانه ای به دلیل باز و بسته شدن سریع و اشغال فضای کم مورد استفاده قرار می ‌گیرد.
• کاربرد در صنایع غذایی و دارویی: مدل ‌های استیل و بهداشتی شیر پروانه ای در خطوط تولید مواد غذایی، نوشیدنی، لبنیات و دارو استفاده می ‌شوند؛ زیرا مقاومت خوبی در برابر خوردگی دارند و به راحتی تمیز می ‌شوند.
• استفاده در نیروگاه‌ها و صنایع بزرگ: در نیروگاه‌ها، کارخانه‌ ها و واحدهای صنعتی، شیر پروانه ای برای کنترل جریان آب، بخار، هوا و سایر سیالات صنعتی به کار می ‌رود.
• کاربرد در سیستم ‌های آتش‌نشانی: شیر پروانه ای در برخی خطوط آتش ‌نشانی و سیستم‌ های اطفای حریق برای قطع و وصل سریع جریان آب استفاده می ‌شود و به دلیل عملکرد آسان، گزینه‌ ای کاربردی در این بخش است.
• استفاده در خطوط انتقال هوا و گاز: این شیر در سیستم‌های تهویه، کانال‌ های هوا، خطوط انتقال گازهای غیرخورنده و تجهیزات صنعتی برای تنظیم یا مسدود کردن جریان کاربرد دارد.
• کاربرد در کشاورزی و آبیاری: در سیستم‌ های آبیاری تحت فشار، خطوط انتقال آب کشاورزی و ایستگاه‌ های پمپاژ، شیر پروانه ای به دلیل نصب آسان و هزینه مناسب، انتخابی رایج است.

به طور کلی، کاربرد شیر پروانه ای بیشتر در جاهایی است که نیاز به کنترل سریع جریان، نصب آسان، اشغال فضای کم و هزینه اقتصادی وجود دارد. 

عملکرد شیر پروانه ای

شیر پروانه‌ ای از یک دیسک دایره‌ای شکل تشکیل شده که وظیفه قطع و وصل یا تنظیم جریان سیال را بر عهده دارد. این دیسک بر روی یک شفت مرکزی نصب شده و با کمک عملگر (اکچویتور)، حول محور خود حرکت می‌ کند. سایز دیسک معمولاً تقریباً برابر با قطر داخلی لوله است تا هنگام بسته شدن، مسیر عبور سیال را به‌طور کامل مسدود کند.

هنگامی که عملگر شیر فعال می‌ شود، دیسک به صورت ربع‌ گرد (90 درجه) می‌ چرخد. زمانی که دیسک در حالت عمود بر جریان قرار می‌ گیرد، شیر در حالت کاملاً بسته است و عبور سیال به طور کامل قطع می‌ شود. برعکس، زمانی که دیسک موازی با مسیر جریان قرار گیرد، شیر به طور کامل باز است و جریان سیال با کمترین مقاومت عبور می‌ کند.

این ساختار باعث می‌ شود عمل باز و بسته کردن شیر پروانه‌ای بسیار سریع و آسان انجام شود. به همین دلیل، این شیر یکی از گزینه‌ های بسیار مناسب برای کاربردهایی است که نیازمند قطع و وصل سریع یا کنترل سریع جریان هستند. مشابه شیر توپی (Ball Valve)، این شیر با یک حرکت سریع ربع‌گرد باز یا بسته می‌ شود.

از جمله ویژگی‌ های عملکردی مهم شیر پروانه‌ای میتوان به قابلیت عبور سیال در هر دو جهت (Bi-Directional) اشاره کرد؛ یعنی شیر پروانه‌ای محدودیتی جهت ورود یا خروج سیال از هر دو سمت ندارد. این ویژگی کاربرد آن را در بسیاری از فرآیندهای صنعتی، خطوط انتقال و سیستم‌ های کنترلی افزایش می‌ دهد.

انواع شیر پروانه ای 

انتخاب نوع اکچویتور یا عملگر، نقش مهمی در سرعت عملکرد، میزان گشتاور، اتوماسیون خطوط و هزینه بهره‌ برداری خطوط لوله دارد. به طور کلی، چهار نوع اصلی از اکچویتور برای شیرهای پروانه‌ای تولید و قابل عرضه است که هرکدام مناسب شرایط و کاربرد خاصی هستند:

شیر پروانه‌ای دستی (اهرم‌ دار)

مدل‌ های دستی یا Lever Operated مخصوص سایزهای کوچک تا متوسط (معمولاً تا سایز ۸ اینچ) هستند. کنترل این نوع شیر توسط یک اهرم دستی صورت می‌ گیرد که اپراتور با فشار و چرخش اهرم، می‌ تواند زاویه دیسک را در موقعیت دلخواه تنظیم کند.

این مدل ساده، سبک و اقتصادی است و در پروژه‌هایی استفاده می‌ شود که باز و بسته شدن شیر به صورت مکرر و با سرعت بالا مورد نیاز نیست. در بازار این مدل‌ها به اهرمی یا کلاچ‌ دار نیز شناخته می‌ شوند.

شیر پروانه‌ای گیربکسی

در سایزهای بزرگ‌ تر (معمولاً از ۸ اینچ به بالا)، باز و بسته کردن شیر با نیروی دست به دلیل نیاز به گشتاور بالا غیرممکن می‌ شود در این حالت، از شیر پروانه ای گیربکسی استفاده می‌ شود.

در این مدل، اپراتور با چرخاندن فلکه یا هندویل، نیروی چرخشی خود را از طریق یک مجموعه گیربکس به شفت و دیسک انتقال می‌ دهد و دیسک با قدرت و کنترل دقیق‌ تر حرکت می‌ کند. این اقدام باعث میشود اپراتور بدون صرف نیروی زیاد، حتی بزرگ‌ ترین شیرها را به راحتی باز و بسته کند.

شیر پروانه‌ ای پنوماتیکی

یکی از محبوب‌ ترین و پرمصرف‌ ترین انواع اکچویتور برای شیر پروانه‌ای، عملگرهای پنوماتیکی هستند که با استفاده از هوای فشرده کار می‌ کنند. این مدل‌ ها به دلیل سرعت بالای عملکرد، دوام زیاد و قیمت اقتصادی (در صورت وجود کمپرسور هوا)، در اتوماسیون صنعتی بسیار پرکاربرد هستند.

با تامین هوای فشرده، اکچویتور پنوماتیک به صورت سریع و دقیق دیسک را باز یا بسته می‌ کند و امکان کنترل از راه‌ دور، در سیستم‌ های کنترل هوشمند را به آسانی فراهم می‌ سازد. شیر پروانه‌ای پنوماتیک عموماً در صنایع پتروشیمی، نیروگاه‌ ها و خطوط انتقال کاربرد بسیاری دارد.

شیر پروانه‌ ای برقی

در خطوطی که نیاز به کنترل خودکار، بدون حضور اپراتور انسانی و بدون دستیابی به منابع هوای فشرده وجود دارد، از اکچویتور برقی یا الکتریکی استفاده می‌ شود.

در این نوع، نیروی برق برای چرخش شفت و دیسک به کار گرفته می‌ شود و با سیگنال کنترلی یا وارد کردن فرمان از اتاق کنترل، شیر به صورت اتوماتیک باز و بسته می‌ شود. شیر پروانه‌ای موتوری یا برقی نسبت به نوع پنوماتیک، سرعت باز و بسته شدن کمتری دارد اما دقت، ایمنی و قابلیت تنظیم عالی در اتوماسیون صنعتی را ارائه می‌ دهد.

هر یک از این عملگرها متناسب با شرایط پروژه، نوع سیال، سایز شیر و سطح اتوماسیون مورد نیاز انتخاب می‌ شوند. شما می‌ توانید برای دریافت مشاوره تخصصی، انتخاب مناسب‌ ترین عملگر برای شیر پروانه‌ای و استعلام قیمت به روز انواع اکچویتور، با کارشناسان فروش پیکاتک تماس بگیرید تا بهترین پیشنهاد را با تضمین کیفیت و گارانتی معتبر دریافت کنید.

انواع شیر پروانه ای بر اساس نوع اتصال

شیرهای پروانه ای بر اساس نوع اتصال فرآیندی به سه دسته فلنجی، ویفری و لاگ تقسیم بندی می شوند که در ادامه به شرح هر کدام می پردازیم:

شیر پروانه‌ ای فلنجی

شیر پروانه‌ ای فلنجی از پرکاربردترین انواع شیرهای پروانه‌ای در صنایع مختلف به شمار می‌ رود. این نوع شیر به واسطه طراحی ویژه دارای دو فلنج مقاوم است که با پیچ و مهره به لوله‌ ها متصل می‌ شود. چنین ساختاری بالاترین سطح مهار را برای شیر فراهم می‌ آورد و مقاومت آن را در برابر لرزش‌ ها، ارتعاشات خط لوله و فشارهای جانبی به شکل قابل توجهی افزایش می‌ دهد.

ضخامت بدنه شیر پروانه‌ ای فلنج‌ دار ارتباط مستقیمی با کلاس فشار شیر دارد؛ هر چه فشار عملکرد خط بالاتر باشد، ضخامت بدنه شیر نیز بیشتر و استحکام آن بالاتر خواهد بود. این مدل عموماً در سایزهای بالاتر از ۸ اینچ و در سیستم‌ هایی که نیاز به اطمینان، ایمنی و مقاومت در برابر نشتی و لرزش وجود دارد، کاربرد فراوانی دارد. معمولاً شیرهای فلنج‌ دار با گیربکس یا اکچویتورهای اتوماتیک تولید و عرضه می‌ شوند و انتخاب ایده‌ آل برای خطوط انتقال سیال با فشار متوسط تا بالا هستند.

شیر پروانه‌ای ویفری

شیر پروانه ای ویفری به دلیل وزن سبک، سادگی نصب و هزینه پایین‌ تر، در بسیاری از تأسیسات و پروژه‌ ها، پرمصرف‌ ترین نوع شیر پروانه‌ ای محسوب می‌ شود. نصب این مدل بسیار ساده است، چرا که شیر مستقیم بین دو فلنج خط لوله قرار می‌ گیرد و تنها با چهار پیچ (دو بالا و دو پایین) فیکس می‌ شود.

شیر ویفری اغلب در سایزهای تا 12 اینچ و فشارهای پایین تا متوسط کاربرد دارد. نقطه آسیب‌ پذیر این مدل، سیت یا نشیمنگاه داخلی است که به دلیل تماس مستقیم با دیسک و سیال، با گذشت زمان ممکن است دچار فرسایش یا نیاز به تعویض گردد. این مدل جهت خطوطی که نیاز به باز و بسته شدن سریع، وزن پایین یا فضا و بودجه محدود دارند، گزینه بسیار مناسبی است ولی برای فشارهای بالا توصیه نمی‌ شود.

شیر پروانه‌ای لاگ

شیر پروانه‌ای لاگ از نظر ساختاری و ضخامت بدنه، مابین نوع ویفری و فلنج‌دار قرار می‌ گیرد. مشخصه بارز این نوع، داشتن چندین سوراخ (معمولاً بین 4 تا 20 سوراخ) پیرامون بدنه برای نصب است که امکان پیچ شدن هر سمت شیر به فلنج‌های جداگانه را فراهم می‌ کند. این ویژگی این امکان را می‌ دهد که حتی اگر یک طرف خط لوله نیاز به تعمیر یا جداسازی داشته باشد، شیر بتواند به عنوان یک انتهای خط (End-of-Line Service) مورد استفاده قرار گیرد.

شیر لاگ نسبت به مدل ویفری نقاط اتصال بیشتری داشته، از این رو برای فشارهای بالاتر و در مواقعی که نیاز به اتصال محکم‌ تر باشد، انتخاب مناسبی است. این مدل اغلب در خطوطی که نیاز به جداسازی بخشی از سیستم بدون توقف کل خط را دارند، کاربرد دارد.

جنس بدنه شیر پروانه ای

انتخاب متریال بدنه، دیسک و نشیمنگاه شیر پروانه‌ ای یکی از مهم‌ ترین بخش‌ های طراحی و خرید این محصول است و تاثیر زیادی در مقاومت، طول عمر و کاربری شیر خواهد داشت. هر متریال ویژگی‌ ها، مقاومت‌ های خاص و کاربرد منحصربه‌ فردی دارد. در ادامه مهم‌ ترین متریال‌ های شیر پروانه‌ای معرفی و مقایسه می شود:

شیر پروانه‌ای استیل

شیر پروانه‌ای استیل یا استنلس‌ استیل به دلیل مقاومت بسیار بالا در برابر خوردگی، زنگ زدگی، مواد شیمیایی و حرارت، انتخابی ایده‌ آل برای صنایع غذایی، دارویی، شیمیایی، نفت و گاز، و تصفیه آب و فاضلاب محسوب می‌ شود. اغلب از گریدهای مختلف استیل مانند SS316 و SS304 برای ساخت بدنه و دیسک این شیرها استفاده می‌ شود.

شیر پروانه‌ای فولادی

شیر پروانه‌ای فولادی با استفاده از آلیاژهای فولاد کربنی، گزینه‌ای بسیار مناسب برای کاربردهای صنعتی سنگین، خطوط انتقال نفت و گاز، پتروشیمی، نیروگاه و تاسیسات حرارتی است. استحکام مکانیکی عالی و تحمل فشار و دمای بالا، فولاد را به انتخابی مطمئن برای شرایط سخت و محیط‌های پر تنش تبدیل کرده است. مهم‌ ترین گریدهای بدنه شامل A216 WCB، A105 و سایر آلیاژهای مسلح فولادی هستند.

شیر پروانه‌ای پلیمری

شیر پروانه‌ای پلیمری یا پلاستیکی، به طور خاص برای کاربردهای سبک، انتقال آب، فاضلاب، و سیالات با خورندگی پایین توسعه یافته است. این شیرها عمدتاً از متریال‌هایی مانند PVC، UPVC، CPVC و پلی‌ پروپیلن ساخته می‌ شوند و وزن سبک، قیمت مناسب و نصب آسان از مزایای آن‌ هاست. البته تحمل فشار و دمای آن‌ ها پایین‌ تر از انواع فلزی است و بیشتر در خطوط آبرسانی غیرصنعتی، استخرها، سیستم‌ های آبیاری و صنایع شیمیایی کم خطر استفاده می‌ شوند.

شیر پروانه‌ای چدنی

شیر پروانه‌ای چدنی رایج‌ ترین و اقتصادی‌ ترین نوع شیر پروانه‌ای برای مصارف عمومی صنعتی، تاسیسات ساختمانی و خطوط انتقال آب و فاضلاب است. بدنه چدنی (که اغلب با پوشش اپوکسی یا رنگ مخصوص برای محافظت بیشتر پوشش داده می‌ شود) از مقاومت مکانیکی، دوام بالا و قیمت مناسب برخوردار است. این متریال برای سیالاتی با فشار و دمای متوسط گزینه‌ای مقرون‌ به‌ صرفه و بسیار محبوب است.

نصب شیر پروانه ای 

نحوه نصب شیر پروانه ای تأثیر زیادی بر عملکرد صحیح، آب‌ بندی مناسب و افزایش طول عمر آن دارد. اگر این شیر به‌ درستی روی خط لوله نصب نشود، ممکن است مشکلاتی مانند نشتی، افت فشار، آسیب به سیت، خرابی دیسک و کاهش راندمان سیستم ایجاد شود. به همین دلیل قبل از نصب باید شرایط خط، نوع اتصال، جهت جریان و وضعیت فلنج‌ ها به ‌دقت بررسی شود.

• بررسی مشخصات شیر قبل از نصب: قبل از نصب شیر پروانه ای باید سایز، فشار کاری، نوع اتصال، جنس بدنه، نوع سیت و نوع عملگر بررسی شود. شیر انتخاب‌ شده باید با مشخصات خط لوله و نوع سیال کاملاً سازگار باشد.
• تمیز کردن خط لوله: پیش از قرار دادن شیر در محل نصب، داخل لوله باید از هرگونه گرد وغبار، براده، زنگ ‌زدگی، جوش‌ کاری اضافی و ذرات خارجی پاک شود. وجود آلودگی در خط می ‌تواند باعث آسیب به دیسک و آب ‌بند شیر شود.
• بررسی وضعیت فلنج‌ ها: فلنج ‌های دو طرف خط باید هم‌ راستا، سالم و بدون تاب ‌خوردگی باشند. اگر فلنج ‌ها تراز نباشند، فشار نامتعادل به بدنه شیر وارد می ‌شود و احتمال نشتی یا خرابی زودهنگام افزایش پیدا می ‌کند.
• نیمه ‌باز قرار دادن دیسک هنگام نصب: هنگام نصب شیر پروانه ای بهتر است دیسک در حالت نیمه ‌باز قرار گیرد. این کار از برخورد دیسک با فلنج یا لوله جلوگیری می ‌کند و مانع آسیب دیدن لبه‌ های آب‌ بندی می ‌شود.
• قرار دادن شیر بین فلنج‌ ها: شیر باید به ‌آرامی بین دو فلنج قرار گیرد و از وارد کردن ضربه به بدنه یا دیسک خود داری شود. در مدل‌ های ویفری و لاگ، محل قرارگیری شیر بین فلنج‌ ها اهمیت زیادی دارد و باید کاملاً در مرکز خط قرار بگیرد.
• بستن پیچ‌ها به ‌صورت ضربدری: پیچ‌ های فلنج باید به ‌صورت مرحله ‌ای و ضربدری سفت شوند تا فشار به ‌طور یکنواخت روی بدنه شیر و آب ‌بند وارد شود. سفت کردن نامنظم پیچ‌ ها می ‌تواند باعث کج شدن شیر، نشتی و آسیب به سیت شود.
• توجه به جهت نصب شیر: در برخی مدل ‌های شیر پروانه ای، جهت جریان روی بدنه شیر مشخص شده است. در این حالت باید شیر مطابق با فلش یا علامت درج‌ شده روی بدنه نصب شود تا عملکرد آن دچار مشکل نشود.
• بررسی فضای کافی برای عملکرد دیسک: قبل از نصب نهایی باید مطمئن شوید که دیسک هنگام باز و بسته شدن با داخل لوله یا فلنج برخورد نمی‌ کند. برخورد دیسک با لوله می ‌تواند باعث گیرکردن شیر، آسیب به دیسک و کاهش آب‌ بندی شود.
• نصب صحیح عملگر: اگر شیر پروانه ای دارای گیربکس، عملگر برقی یا پنوماتیک باشد، باید اتصال عملگر به شفت به ‌درستی بررسی شود. عملکرد باز و بسته شدن شیر باید روان، دقیق و بدون لرزش یا گیرکردگی باشد.
• تست عملکرد پس از نصب: پس از نصب شیر پروانه ای، باید چند بار عملیات باز و بسته شدن انجام شود تا از حرکت صحیح دیسک و عملکرد مناسب عملگر اطمینان حاصل شود. سپس خط تحت فشار قرار می ‌گیرد و محل اتصال ‌ها از نظر نشتی بررسی می ‌شود.
• جلوگیری از اعمال فشار اضافی به شیر: شیر پروانه ای نباید به ‌عنوان تکیه ‌گاه خط لوله استفاده شود. وزن لوله، لرزش پمپ یا فشارهای جانبی باید توسط ساپورت مناسب کنترل شود تا به بدنه و اتصالات شیر آسیب وارد نشود.

بررسی مزایا و معایب شیر پروانه ای

تامین کننده شیر پروانه ای

امروزه برندهای مختلفی اقدام به تولید فلومتر  می کنند که مهم ترین آنها عباتندر ار:

• شیر پروانه ای DRAGON
• شیر پروانه ای Euro Valve
• شیر پروانه ای الوماتیک Elomatic
• شیر پروانه ای فیشر FISHER
• شیر پروانه ای InstruMate
• شیر پروانه ای KEYSTONE
• شیر پروانه ای PROVALVE
• شیر پروانه ای فاراب
• شیر پروانه ای میراب

خرید شیر پروانه ای

خرید شیر پروانه‌ای از فروشگاه پیکاتک یک انتخاب هوشمندانه برای صنایعی است که به دنبال کیفیت، استاندارد و تنوع در خرید شیرآلات صنعتی هستند. پیکاتک به عنوان یکی از بزرگترین مراکز واردات و فروش ابزار دقیق و شیرآلات صنعتی ایران، مجموعه‌ای کامل از انواع شیر پروانه‌ای در مدل‌ های ویفری، فلنجی، گیربکسی، پنوماتیک و برقی را از برترین برندهای بین‌ المللی و ایرانی تهیه و عرضه می‌ کند.

در پیکاتک همواره تلاش شده است تا بهترین مدل‌ ها و به‌ روزترین تکنولوژی‌ های روز دنیا در اختیار مشتریان قرار گیرد تا پاسخگوی نیازهای متنوع صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، آب و فاضلاب، غذایی و سایر واحدهای صنعتی باشد.

شما می توانید علاوه بر شیر پروانه‌ای، سبد کاملی از شیرهای صنعتی و سایر محصولات پایپینگ از برندهای معتبر اروپایی و آسیایی را از ما خریداری کنید. همچنین، تامین انواع اکچویتور، ای توپی پوزیشنر، سلونوئید ولو و دیگر تجهیزات کنترلی و جانبی موجب شده تا مشتریان بتوانند تمامی نیازمندی‌ های خود را از یک مجموعه تخصصی و با قیمت رقابتی تهیه کنند.

راهنمای خرید شیر پروانه ای

برای خرید شیر پروانه ای بهتر است چند نکته مهم را قبل از انتخاب بررسی کنید تا محصولی متناسب با شرایط خط لوله، نوع سیال و فشار کاری تهیه شود. توجه به این موارد باعث کاهش نشتی، افزایش طول عمر شیر و جلوگیری از هزینه ‌های اضافی تعمیر و تعویض می ‌شود.

1. بررسی نوع سیال

اولین نکته در خرید شیر پروانه ای، توجه به نوع سیالی است که قرار است از خط عبور کند. برای سیالاتی مانند آب، هوا و سیالات غیرخورنده، مدل‌های چدنی انتخاب اقتصادی و مناسبی هستند. اما اگر سیال خورنده، شیمیایی، بهداشتی یا دارای دمای بالا باشد، بهتر است از شیر پروانه ای استیل یا مدل‌هایی با متریال مقاوم‌ تر استفاده شود.

2. توجه به جنس بدنه و دیسک

جنس بدنه و دیسک تأثیر زیادی بر دوام و عملکرد شیر دارد. بدنه شیر پروانه ای می ‌تواند از چدن، فولاد، استیل یا آلیاژهای مقاوم ساخته شود. دیسک نیز باید در برابر خوردگی، سایش و فشار سیال مقاومت کافی داشته باشد. انتخاب جنس نا مناسب ممکن است باعث زنگ‌ زدگی، خرابی زودهنگام و نشتی در خط لوله شود.

3. انتخاب نوع اتصال مناسب

شیر پروانه ای در مدل‌ های مختلفی مانند ویفری، لاگ و فلنجی تولید می ‌شود. مدل ویفری فضای کمی اشغال می ‌کند و برای بسیاری از خطوط لوله کاربرد دارد. مدل لاگ برای مواقعی مناسب است که نیاز به تعمیر یا باز کردن یک سمت خط وجود دارد. مدل فلنجی نیز برای خطوطی که به اتصال محکم ‌تر و پایدارتری نیاز دارند، گزینه بهتری است.

4. بررسی فشار و دمای کاری

قبل از خرید شیر پروانه ای باید فشار نامی و دمای قابل تحمل شیر را با شرایط واقعی سیستم مقایسه کنید. اگر شیر انتخاب ‌شده توان تحمل فشار یا دمای خط را نداشته باشد، احتمال نشتی، تغییر شکل قطعات و کاهش عمر مفید آن افزایش پیدا می ‌کند. به همین دلیل، مشخصات فنی محصول باید با نیاز پروژه کاملاً هماهنگ باشد.

5. انتخاب نوع عملگر

شیر پروانه ای می ‌تواند با عملگر اهرمی، گیربکسی، پنوماتیک یا برقی عرضه شود. مدل اهرمی برای سایزهای کوچک و کنترل دستی مناسب است. مدل گیربکسی برای سایزهای بزرگ ‌تر و کنترل راحت ‌تر کاربرد دارد. در خطوط صنعتی و سیستم‌ های اتوماسیون نیز مدل ‌های پنوماتیک و برقی به دلیل امکان کنترل از راه دور انتخاب بهتری هستند.

6. توجه به نوع آب ‌بندی

آب ‌بندی مناسب یکی از مهم‌ ترین عوامل در عملکرد شیر پروانه ای است. سیت یا لاستیک آب ‌بندی باید با نوع سیال، دما و فشار کاری سازگار باشد. آب‌ بندی ضعیف می ‌تواند باعث نشتی، افت راندمان و آسیب به تجهیزات خط لوله شود. بنابراین هنگام خرید باید به جنس سیت و کیفیت آب‌بندی توجه ویژه‌ای داشته باشید.

7. بررسی سایز شیر

سایز شیر پروانه ای باید دقیقاً مطابق با سایز خط لوله انتخاب شود. انتخاب سایز نامناسب می ‌تواند باعث افت فشار، اختلال در جریان سیال و کاهش عملکرد سیستم شود. بهتر است قبل از خرید، قطر خط لوله، نوع فلنج و استاندارد اتصال بررسی شود تا شیر بدون مشکل در محل مورد نظر نصب شود.

8. توجه به برند و کیفیت ساخت

کیفیت ساخت شیر پروانه ای نقش مهمی در دوام و کارایی آن دارد. خرید از برندهای معتبر و تأمین ‌کنندگان قابل اعتماد باعث می‌ شود محصول از نظر متریال، آب ‌بندی، عملکرد و استاندارد تولید قابل اطمینان باشد. همچنین وجود خدمات پس از فروش و امکان تأمین قطعات یدکی، ارزش خرید محصول را بیشتر می ‌کند.

نحوه کار شیر پروانه ای

نحوه کار شیر پروانه ای بر پایه چرخش یک دیسک دایره‌ای در مسیر عبور سیال انجام می ‌شود. این دیسک در مرکز بدنه شیر قرار دارد و از طریق شفت به عملگر متصل می ‌شود. زمانی که اپراتور اهرم، گیربکس، عملگر برقی یا پنوماتیک را حرکت می‌ دهد، شفت می ‌چرخد و دیسک نیز زاویه خود را نسبت به مسیر جریان تغییر می ‌دهد. اگر دیسک موازی با مسیر لوله قرار بگیرد، شیر در حالت باز است و سیال به ‌راحتی از آن عبور می ‌کند. اما زمانی که دیسک با چرخش ۹۰ درجه عمود بر مسیر جریان قرار گیرد، مسیر عبور بسته می ‌شود و جریان سیال متوقف خواهد شد.

در شیر پروانه ای، امکان قرار گرفتن دیسک در زاویه‌ های میانی نیز وجود دارد و همین موضوع باعث می ‌شود از این شیر برای تنظیم مقدار جریان هم استفاده شود. البته میزان دقت کنترل جریان به نوع شیر، طراحی دیسک، شرایط فشار و نوع سیال بستگی دارد. سیت یا آب ‌بند داخلی در اطراف دیسک قرار می‌ گیرد و هنگام بسته شدن شیر، از عبور ناخواسته سیال جلوگیری می ‌کند. به همین دلیل کیفیت سیت، سلامت دیسک و عملکرد صحیح شفت نقش مهمی در آب‌بندی و جلوگیری از نشتی دارند.

به طور کلی، نحوه کار شیر پروانه ای ساده، سریع و کاربردی است. این شیر برای باز و بسته کردن جریان تنها به چرخش ۹۰ درجه نیاز دارد و همین ویژگی باعث شده در خطوط لوله آب، فاضلاب، تأسیسات، صنایع نفت و گاز، پتروشیمی و سیستم‌های صنعتی کاربرد زیادی داشته باشد. طراحی کم ‌حجم، وزن مناسب، سرعت عملکرد بالا و قابلیت نصب آسان از دلایلی هستند که شیر پروانه ای را به یکی از پرمصرف ‌ترین شیرآلات صنعتی تبدیل کرده‌اند.

برای دریافت مشاوره تخصصی و انتخاب مدل مناسب شیر پروانه‌ای متناسب با نوع سیال، فشار و دمای کاری، برند و متریال مورد نظر خود، کافی است با کارشناسان بخش فروش پیکاتک تماس حاصل فرمایید.

همچنین امکان استعلام لیست قیمت به روز و راهنمایی در خرید آنلاین از طریق وب‌ سایت و یا تماس تلفنی با شماره 88109770-021 فراهم است. پیکاتک تمامی سفارش‌ ها را در کوتاه‌ ترین زمان به سراسر کشور ارسال می‌ کند تا صنعتگران و مهندسان محترم بدون دغدغه بتوانند خریدی مطمئن، اقتصادی و بهینه داشته باشند.

قیمت شیر پروانه ای 

قیمت خرید شیر پروانه‌ای صنعتی به مجموعه‌ ای از پارامترهای فنی بستگی دارد که هر کدام تأثیر قابل توجهی بر هزینه نهایی دارند. شناخت این عوامل به شما کمک می‌ کند انتخابی هوشمندانه و مقرون‌ به‌ صرفه برای پروژه خود داشته باشید:

• برند و سازنده: برندهای مطرح داخلی و خارجی (اروپایی، آسیایی و چینی) تأثیر زیادی بر قیمت دارند. برندهای معتبر عموماً از مواد اولیه باکیفیت، خط تولید مدرن، گارانتی و خدمات پس از فروش بهره‌ مند هستند، اما معمولاً قیمت بالاتری نسبت به نمونه‌ های متفرقه دارند.
• سایز شیر پروانه‌ای: هرچه سایز (قطر نامی) شیر پروانه ای افزایش یابد، مقدار مواد اولیه مصرفی و وزن شیر بیشتر شده و قیمت آن نیز به صورت تصاعدی بالا می‌رود. برای مثال شیرهای 2 اینچ تا 8 اینچ قیمت کمتر و سایزهای مخصوص صنایع بزرگ و قطر بالا گران‌تر خواهند بود.
• نوع اتصال و فلنج: نوع اتصال (فلنج‌دار، ویفری، لاگ، جوشی و…) و سایز فلنج مستقیماً بر هزینه تولید و مونتاژ تأثیر می‌ گذارند. مدل‌های فلنجی به دلیل استفاده بیشتر از متریال و پیچ‌ و مهره، معمولاً قیمت بالاتری از نوع ویفری دارند.
• جنس بدنه و سیت (Seat): متریال ساخت بدنه (چدن، فولاد، استیل، پلیمر و…) و نشمینگاه یا سیت (لاستیکی، PTFE، فلزی و غیره) بر اساس نوع سیال، خورندگی، دما و شرایط کاری انتخاب می‌ شود. به طور مثال شیر پروانه‌ای استیل و فولادی گران‌ تر از چدنی و پلیمری هستند.
• نوع اکچویتور: شیر پروانه‌ای می‌ تواند با محرک‌ های مختلف مثل اهرمی (دستی)، گیربکسی، پنوماتیکی و برقی عرضه شود. مدل‌ های شیر با اکچویتور اتومات قیمت بسیار بالاتری نسبت به نمونه‌ های دستی دارند؛ انواع پنوماتیکی و برقی مخصوص اتوماسیون صنعتی گران‌ تر هستند.
• کلاس فشاری: کلاس فشاری (مثلاً PN10, PN16, PN25 و …) مشخص‌ کننده توانایی تحمل فشار شیر است. هرچه کلاس فشاری بالاتر باشد، مواد استفاده شده ضخیم‌ تر و مقاوم‌ تر، و در نتیجه قیمت بالاتر خواهد بود.
• دمای کاری: شیرهایی که برای دماهای بالا یا پایین (دمای بخار، برودتی، آتش‌نشانی و…) طراحی می‌شوند، نیاز به متریال و آب‌ بندی مخصوص دارند و معمولاً قیمت آن‌ها به دلیل تکنولوژی ساخت بالاتر است.

تولید شیر پروانه ای

تولید شیر پروانه ای شامل مجموعه‌ ای از مراحل طراحی، انتخاب متریال، ساخت قطعات، مونتاژ و تست نهایی است. کیفیت تولید این شیر نقش مهمی در عملکرد، آب ‌بندی، مقاومت در برابر فشار و طول عمر آن دارد. هرچه فرآیند تولید دقیق‌ تر و استاندارد تر انجام شود، شیر در شرایط کاری مختلف عملکرد مطمئن ‌تری خواهد داشت و شامل مراحل زیر است:

1. طراحی اولیه شیر
2. انتخاب متریال مناسب
3. ساخت بدنه شیر
4. تولید دیسک
5. ساخت شفت و قطعات داخلی
6. تولید و نصب سیت آب ‌بندی
7. ماشین ‌کاری و پرداخت قطعات
8. مونتاژ شیر پروانه ای
9. نصب عملگر
10. تست فشار و نشتی
11. کنترل کیفیت نهایی

استاندارد شیر پروانه ای

استاندارد شیر پروانه ای مشخص می ‌کند که این شیر از نظر طراحی، ساخت، ابعاد، فشار کاری، نوع اتصال، تست آب ‌بندی و عملکرد باید چه شرایطی داشته باشد. توجه به استانداردها هنگام خرید شیر پروانه ای باعث می‌ شود محصول انتخاب ‌شده ایمنی، دوام و کارایی لازم را در خط لوله داشته باشد:

• استاندارد طراحی و ساخت: یکی از مهم ‌ترین استانداردهای شیر پروانه ای، استاندارد مربوط به طراحی بدنه، دیسک، شفت و اجزای داخلی شیر است. استانداردهایی مانند  API 609، EN 593  و AWWA C504 برای بررسی ساختار و عملکرد شیرهای پروانه ای در کاربردهای صنعتی و آبرسانی مورد استفاده قرار می ‌گیرند.
• استاندارد ابعادی شیر: ابعاد شیر پروانه ای باید با خط لوله و فلنج ‌های نصب هماهنگ باشد. استانداردهایی مانند ISO 5752 و ASME B16.10 برای تعیین طول نصب یا فاصله بین دو سر شیر کاربرد دارند. رعایت این استاندارد باعث می ‌شود شیر به‌ درستی بین فلنج ‌ها نصب شود و در زمان راه ‌اندازی مشکلی ایجاد نکند.
• استاندارد اتصال فلنجی: در شیرهای پروانه ای فلنجی، لاگ و ویفری، نوع سوراخ‌ کاری و ابعاد فلنج اهمیت زیادی دارد. استانداردهایی مانند  ASME B16.5، ASME B16.47  و EN 1092 برای تعیین مشخصات فلنج و هماهنگی اتصال شیر با خط لوله استفاده می ‌شوند.
• استاندارد تست و آب ‌بندی: شیر پروانه ای باید قبل از استفاده از نظر نشتی، فشار و عملکرد آب ‌بندی آزمایش شود. استانداردهایی مانند API 598 و ISO 5208 برای تست نشتی و کنترل کیفیت شیر به کار می ‌روند. این تست‌ها نشان می‌ دهند که شیر در حالت بسته، توانایی جلوگیری از عبور ناخواسته سیال را دارد.
• استاندارد فشار کاری: فشار نامی شیر باید با فشار خط لوله هماهنگ باشد. شیرهای پروانه ای معمولاً با کلاس‌ های فشاری مختلف تولید می ‌شوند و انتخاب فشار نامناسب می ‌تواند باعث نشتی، خرابی زودهنگام یا کاهش ایمنی سیستم شود.
• استاندارد متریال: جنس بدنه، دیسک، شفت و سیت باید مطابق با نوع سیال و شرایط کاری انتخاب شود. برای آب و سیالات معمولی، چدن و فولاد کاربرد زیادی دارند؛ اما برای سیالات خورنده، بهداشتی یا شیمیایی، استفاده از استیل و متریال مقاوم‌ تر توصیه می ‌شود.
• استاندارد نصب عملگر: در شیرهای پروانه ای که با عملگر برقی، پنوماتیک یا گیربکسی کار می‌ کنند، استاندارد ISO 5211 برای اتصال عملگر به شیر اهمیت دارد. رعایت این استاندارد باعث می ‌شود عملگر به ‌درستی روی شیر نصب شود و عملکرد باز و بسته شدن با دقت بیشتری انجام گیرد.
• اهمیت انتخاب شیر استاندارد: خرید شیر پروانه ای استاندارد باعث افزایش طول عمر تجهیزات، کاهش هزینه‌های تعمیرات، جلوگیری از نشتی و بهبود ایمنی خط لوله می‌ شود. به همین دلیل هنگام خرید باید علاوه بر قیمت، به استاندارد ساخت، فشار کاری، نوع اتصال، تست آب‌بندی و کیفیت متریال توجه شود.

طراحی شیر پروانه ای

طراحی شیر پروانه ای به گونه‌ ای است که با استفاده از یک دیسک چرخشی، مسیر عبور سیال باز، بسته یا تنظیم می‌ شود. این شیر ساختار ساده ‌ای دارد و به همین دلیل در بسیاری از خطوط لوله صنعتی، تأسیساتی و آبرسانی کاربرد دارد. طراحی مناسب شیر پروانه ای باعث عملکرد سریع، اشغال فضای کم، وزن پایین و نصب آسان در سیستم می ‌شود.

• طراحی بدنه شیر: بدنه شیر پروانه ای معمولاً به ‌صورت ویفری، لاگ یا فلنجی طراحی می ‌شود. بدنه باید مقاومت کافی در برابر فشار خط، دمای کاری و شرایط محیطی داشته باشد. انتخاب نوع بدنه به محل نصب، نوع اتصال و فشار کاری سیستم بستگی دارد.
• طراحی دیسک: دیسک اصلی ‌ترین قطعه در کنترل جریان است و با چرخش ۹۰ درجه مسیر سیال را باز یا بسته می ‌کند. طراحی دیسک باید به شکلی باشد که کمترین افت فشار را ایجاد کند و در برابر خوردگی، سایش و فشار سیال مقاومت مناسبی داشته باشد.
• طراحی شفت: شفت وظیفه انتقال نیروی عملگر به دیسک را بر عهده دارد. در طراحی شیر پروانه ای، شفت باید استحکام کافی داشته باشد تا در برابر گشتاور، فشار جریان و باز و بسته شدن مداوم دچار خم ‌شدگی یا شکست نشود.
• طراحی سیت یا آب‌ بند: سیت یکی از مهم ‌ترین بخش‌های طراحی شیر پروانه ای است که از نشتی سیال در حالت بسته جلوگیری می‌ کند. جنس سیت باید با نوع سیال، دما و فشار کاری سازگار باشد تا آب ‌بندی مطمئن و عمر مفید بیشتری ایجاد شود.
• طراحی عملگر: شیر پروانه ای می ‌تواند با عملگر اهرمی، گیربکسی، پنوماتیک یا برقی طراحی شود. در سایزهای کوچک، عملگر اهرمی کاربرد بیشتری دارد؛ اما برای شیرهای بزرگ‌ تر یا خطوطی که کنترل دقیق ‌تری نیاز دارند، از گیربکس یا عملگرهای اتوماتیک استفاده می ‌شود.
• طراحی مسیر جریان: در طراحی شیر پروانه ای باید مسیر عبور سیال به گونه ‌ای باشد که جریان با کمترین مقاومت از شیر عبور کند. طراحی نامناسب مسیر جریان می ‌تواند باعث افت فشار، ایجاد لرزش، صدا و کاهش راندمان سیستم شود.
• طراحی بر اساس فشار و دما: شیر پروانه ای باید متناسب با فشار نامی و دمای کاری سیستم طراحی شود. اگر طراحی شیر با شرایط خط لوله هماهنگ نباشد، احتمال نشتی، تغییر شکل قطعات و خرابی زودهنگام افزایش پیدا می ‌کند.
• طراحی بر اساس نوع سیال: نوع سیال نقش مهمی در انتخاب متریال و ساختار شیر دارد. برای سیالات خورنده، شیمیایی یا بهداشتی، طراحی شیر باید با متریال مقاوم مانند استیل و سیت‌های مناسب انجام شود. برای آب و سیالات معمولی، مدل‌ های چدنی و اقتصادی ‌تر کاربرد بیشتری دارند.
• طراحی فشرده و کم‌ حجم: یکی از مزایای مهم طراحی شیر پروانه ای، اشغال فضای کم در مقایسه با برخی شیرآلات صنعتی دیگر است. این ویژگی باعث می‌ شود نصب آن در فضاهای محدود آسان ‌تر باشد و وزن کلی سیستم کاهش پیدا کند.
• اهمیت طراحی استاندارد: طراحی استاندارد شیر پروانه ای باعث افزایش ایمنی، کاهش نشتی، عملکرد روان و افزایش طول عمر شیر می ‌شود. به همین دلیل در زمان انتخاب یا خرید، باید به نوع طراحی، کیفیت قطعات، جنس بدنه، نوع دیسک، آب‌ بندی و سازگاری با شرایط کاری توجه شود.

تعمیرات شیر پروانه ای

تعمیر شیر پروانه ای باید با بررسی دقیق علت خرابی شروع شود تا از تعویض بی ‌مورد قطعات و آسیب دوباره به شیر جلوگیری شود. مهم ‌ترین مراحل تعمیر و تشخیص خرابی این شیر عبارت‌اند از:

• بررسی نشتی شیر: اگر شیر در حالت بسته نشتی دارد، معمولاً علت آن خرابی سیت، ساییدگی دیسک، وجود رسوب یا نصب نادرست شیر است.
• کنترل سخت باز و بسته شدن: اگر شیر به ‌سختی حرکت می ‌کند، ممکن است شفت دچار زنگ ‌زدگی شده باشد، بوش‌ها ساییده شده باشند یا داخل شیر رسوب و آلودگی جمع شده باشد.
• بررسی دیسک شیر: دیسک باید از نظر خوردگی، ترک، تغییر شکل و ساییدگی بررسی شود. آسیب دیدن دیسک باعث افت عملکرد و نشتی در شیر می ‌شود.
• بازبینی سیت یا آب‌ بند: سیت یکی از قطعات اصلی در آب ‌بندی شیر پروانه ای است. پارگی، خشک‌ شدن، تغییر شکل یا فرسودگی سیت از مهم‌ ترین دلایل نشتی محسوب می‌ شود.
• کنترل شفت و اتصالات داخلی: شفت باید سالم، صاف و بدون لقی باشد. خم ‌شدگی، شکستگی یا خوردگی شفت باعث می ‌شود دیسک به‌ درستی در جای خود قرار نگیرد.
• بررسی عملگر شیر: در شیرهای اهرمی، گیربکسی، برقی یا پنوماتیک، خرابی عملگر می‌تواند باعث باز و بسته نشدن کامل شیر شود. در این مرحله باید عملکرد اهرم، گیربکس، موتور یا سیستم پنوماتیک بررسی شود.
• تمیزکاری قطعات داخلی: رسوب، گل ‌ولای، ذرات معلق و مواد شیمیایی ممکن است مانع حرکت صحیح دیسک شوند. تمیزکاری بدنه، دیسک و سیت یکی از مراحل مهم تعمیر است.
• تعویض قطعات آسیب ‌دیده: اگر سیت، دیسک، شفت، بوش یا پیچ ‌ها دچار آسیب جدی باشند، باید با قطعات مناسب و سازگار با نوع سیال تعویض شوند.
• مونتاژ و تنظیم دوباره شیر: پس از تعمیر یا تعویض قطعات، شیر باید به‌ درستی مونتاژ شود و دیسک در موقعیت صحیح قرار گیرد تا آب‌ بندی کامل انجام شود.
• تست نهایی شیر: در پایان، شیر باید چند بار باز و بسته شود و از نظر نشتی، حرکت روان، آب‌ بندی و تحمل فشار بررسی گردد. تست نهایی نشان می ‌دهد که تعمیر شیر پروانه ای به ‌درستی انجام شده است.