شیر کروی (گلوب ولو)
شیر کروی (گلوب ولو) چیست؟
شیر کروی یا گلوب ولو (Globe Valve) یکی از پرکاربردترین انواع شیرآلات پایپینگ صنعتی است که عمدتاً برای کنترل و تنظیم (Throttling) جریان سیالات در خطوط لوله کاربرد دارد. این شیر که با نام های دیگری مانند گلوب ولو و شیر بشقابی نیز شناخته می شود و به دلیل طراحی منحصر به فرد بدنه، به راحتی از میان سایر شیرآلات قابل تشخیص است؛ زیرا پوسته خارجی آن شبیه به یک کره یا گوی بزرگ می باشد.
با توجه به اینکه طراحی داخلی شیر گلوب موجب تغییر مسیر سیال هنگام عبور از شیر می شود، این نوع شیرها نسبت به دیگر شیرآلات دچار افت فشار بیشتری می شوند. اما همین ویژگی باعث می شود تا شیرهای کروی گزینه ای ایده آل برای سرویس های تنظیمی، کنترلی و فرآیندهایی باشند که کنترل دقیق فشار، دما، سطح یا حتی میزان جریان سیال اهمیت ویژهای دارد.
شیر کروی به علت توانایی بالا در کنترل جریان و مقاومت مطلوب در برابر فشار، انتخاب اول بسیاری از صنایع برای خطوطی است که نیاز به تنظیم و مدیریت دقیق سیالات دارند. بدنه شیرهای گلوب عموماً از متریالی نظیر برنج، فولاد کربنی (Carbon Steel)، چدن و یا آلیاژهای مقاوم استنلس استیل (Stainless Steel) ساخته می شود. انتخاب متریال وابسته به نوع سیال، فشار، دمای کارکرد و شرایط خوردگی سیال دارد.
همچنین قسمت های داخلی یا اصطلاحاً تریم شیر گلوب (شامل سیت، پلاگ/دیسک و استم)، باید از موادی با مقاومت بالا در برابر خوردگی، سایش و تحمل دمای زیاد ساخته شوند. انتخاب تریم مناسب باعث افزایش عمر و ارتقاء عملکرد شیر در سیستم می گردد. هدف این مقاله از پیکاتک راهنمایی جامع خرید شیر کروی (گلوب ولو) است تا بهترین گزینه را بر اساس نیازهای فنی و بودجه پروژه خود انتخاب نمایید.
ساختار شیر کروی (گلوب ولو)
اجزای اصلی شیر گلوب شامل بدنه، استم، سیت (Seat)، و پلاگ یا دیسک است. عملکرد این شیرها به صورت حرکت خطی (Linear) دیسک در راستای عمود بر سیت نسبت به جریان سیال صورت می گیرد؛ به این معنا که با چرخش استم، دیسک یا پلاگ به شکل عمودی بالا و پایین می رود و مسیر عبور سیال را تنظیم یا مسدود می کند.
شیر کروی از اجزای مختلفی تشکیل شده است که هر کدام نقش ویژهای در عملکرد صحیح و ایمن آن ایفا می کنند:
بدنه (Body)
بدنه اصلی ترین بخش شیر گلوب است که سایر اجزا روی آن نصب میشوند و مسیر عبور سیال از داخل آن می گذرد. بدنه باید متناسب با فشار و دمای کاری از موادی مانند استیل، برنج، فولاد کربنی یا آلیاژهای مقاوم ساخته شود. طراحی داخلی بدنه باعث ایجاد تغییر مسیر سیال و در نتیجه کنترل جریان می شود.
عملگر (Actuator)
عملگر در واقع مکانیزمی است که نیروی لازم برای باز و بسته کردن شیر را فراهم می کند. عملگر می تواند به صورت دستی (هندویل یا فلکه)، پنوماتیکی (دیافراگمی) یا برقی باشد. نوع عملگر انتخابی، بسته به شرایط فرآیندی و میزان دقت مورد نیاز در کنترل جریان مشخص می شود.
استم (Stem)
استم یک میله یا شافت فلزی است که وظیفه انتقال حرکت از عملگر به دیسک (پلاگ) را دارد. با چرخاندن یا حرکت دادن استم، موقعیت دیسک نسبت به نشیمنگاه (Seat) تغییر می کند و در نتیجه جریان سیال تنظیم و کنترل می شود. استم باید مقاوم، ضدخوردگی و دارای آب بندهای مناسب باشد تا نشتی نداشته باشد.
دیسک (Plug)
دیسک یا پلاگ قطعهای متحرک است که با حرکت استم، روی نشیمنگاه (Seat) قرار گرفته یا از آن بلند می شود. نقش اصلی دیسک، باز و بسته کردن مسیر یا تنظیم میزان عبور جریان سیال است. جنس دیسک معمولاً از آلیاژ مقاوم در برابر خوردگی و سایش انتخاب می شود.
نشیمنگاه (Seat)
نشیمنگاه یا سیت (Seat) سطح نشیمن دیسک است که در هنگام بسته شدن، کاملاً با دیسک درگیر شده و مانع از عبور سیال می شود. سیت باید از متریالی مقاوم و سخت ساخته شود تا در برابر فشار، دما و خوردگی دوام بالایی داشته باشد و آب بندی کامل انجام گیرد.
درپوش (Bonnet)
درپوش یا بانت، بخش بالایی بدنه است که استم از داخل آن عبور می کند و معمولاً محل نصب آب بندها (Packing) نیز می باشد. درپوش علاوه بر محکم نگه داشتن استم، فشار داخلی را آب بندی می کند و درپوش های پیچ شونده، فلنجی یا جوشی انواع متداول هستند.
انواع شیر کروی (شیر بشقابی)
شیرهای گلوب بر اساس نوع طراحی بدنه به سه دسته Z، Y و زاویه دار (90 درجه) تقسیم می شوند. متداول ترین مدل میان آنها، شیر گلوب با بدنه Z شکل است. در این نوع، سیال پس از ورود، با تغییر جهت 180 درجه ای از شیر خارج می شود. انتخاب نوع مناسب، تأثیر مستقیمی بر عملکرد، افت فشار و محل نصب شیر دارد. در ادامه به معرفی این سه مدل می پردازیم:
شیر کروی Z شکل (Z-Type Globe Valve)
شیر گلوب با بدنه Z شکل رایج ترین و پرمصرف ترین نوع شیر کروی در صنعت است. در این مدل، سیال پس از ورود به شیر، مسیر خود را به صورت عمودی و با چرخش 180درجه طی می کند و از طرف دیگر خارج می شود. این تغییر مسیر، موجب افت فشار نسبتاً زیاد در داخل شیر می شود؛ به همین دلیل استفاده از این مدل در خطوطی با طول زیاد یا نیاز به کمترین افت فشار، توصیه نمی گردد.
شیر کروی Y شکل (Y-Type Globe Valve)
شیر گلوب Y شکل بهگونهای طراحی شده است که زاویه بین ورودی و خروجی حدود 45 درجه باشد (مسیر سیال منحنی ملایمی دارد). این ساختار باعث می شود سیال با کمترین میزان تغییر جهت از شیر عبور کند و افت فشار کمتری نسبت به مدل Z شکل ایجاد شود. این مدل برای فرآیندهایی که نیاز به جریان بالا یا فشار مقاوم هستند، گزینه مناسبی به شمار می رود.
شیر کروی زاویه ای (Angle Type Globe Valve)
شیر کروی زاویه دار طراحی شده تا سیال را با زاویه 90 درجه منحرف کند؛ یعنی ورودی سیال از یک سمت و خروجی از سمت دیگر با زاویه قائم نسبت به هم قرار دارند. این مدل معمولاً در جاهایی استفاده می شود که نیاز به تغییر مسیر لوله کشی وجود دارد یا صرفهجویی در اتصالات لوله مورد نظر است. افت فشار در این مدل معمولاً کمتر از مدل Z و بیشتر از Y است.
مزایای استفاده از گلوب ولو
گلوب ولوها مزایای متعددی را ارائه می دهند به همین به عنوان اولین و بهترین گزینه برای کنترل جریان شناخته می شوند. برخی از مزایای شیر کروی یا گلوب ولو عبرتنداز:
- کنترل بسیار دقیق جریان: طراحی داخلی شیر گلوب امکان تنظیم و کنترل دقیق جریان سیال را فراهم میکند؛ به همین دلیل این شیر بهترین انتخاب برای فرآیندهایی است که اندازهگیری یا حفظ دبی اهمیت دارد.
- آببندی عالی و نشتی کم: طراحی مناسب نشیمنگاه و دیسک باعث می شود که این شیرها در حالت بسته بودن، آب بندی مطمئنی داشته باشند و نشتی به حداقل برسد.
- قابلیت قطع و وصل جریان: آنها هنگام بسته شدن، آب بندی محکمی ایجاد می کنند و از نشتی جلوگیری می کنند که برای نگهداری یا شرایط اضطراری مهم است.
- عملکرد مطمئن در فشار و دمای بالا: بسته به انتخاب صحیح متریال، شیر گلوب می تواند در طیف گستردهای از دما و فشار مورد استفاده قرار گیرد.
- سادگی تعمیر و نگهداری: دسترسی به اجزای داخلی مانند سیت، دیسک و استم نسبتاً آسان است و عملیات تعمیر و سرویس دورهای را ساده می کند.
- قابل استفاده برای انواع سیالات: شیر کروی را میتوان برای کنترل انواع سیالات از جمله بخار، هوا، مایعات خورنده، آب، روغن و غیره به کار برد.
- قابلیت نصب عملگر خودکار: امکان نصب انواع عملگر پنوماتیکی، الکتریکی یا هیدرولیکی بسته به شرایط خطوط فرآیندی به راحتی فراهم است.
برندهای مطرح تولیدکننده شیر کروی
- شیر کروی بانی فورج BONNEY FORGE
- شیر کروی سیم CIM
- شیر کروی کیتز KITZ
- شیر کروی Orion Valves
- شیر کروی آبنوس
- شیر کروی فاراب
- شیر کروی کیز ایران
- شیر کروی میراب
قیمت گلوب ولو تحت تاثیر چه عواملی قرار می گیرد؟
قیمت شیر گلوب ولو تحت تاثیر مجموعهای از عوامل فنی و کیفی قرار میگیرد که آگاهی از آن ها می تواند نقش مهمی در انتخاب بهینه و خرید اقتصادی داشته باشد. اولین و شاید مهم ترین شاخص، برند سازنده است؛ چرا که تولیدکنندگان معتبر داخلی و خارجی با ارائه سطح بالاتری از کیفیت ساخت، خدمات پس از فروش و استانداردهای بین المللی، معمولاً محصولاتی با قیمت بالاتر عرضه می کنند.
سایز شیر نیز تاثیر مستقیمی بر قیمت دارد، زیرا هرچه ابعاد و قطر نامی شیر افزایش یابد، میزان مواد مصرفی، وزن بدنه و الزامات تولیدی نیز به طبع بیشتر میشود و این موضوع منجر به افزایش هزینه نهایی خواهد شد.
کلاس فشاری یا تحمل فشار عملیاتی شیر (مانند PN10، PN16، کلاس 150، 300، 600 و غیره) یکی از دیگر مؤلفههای کلیدی در تعیین قیمت است. شیرهایی که برای فشارهای بالاتر طراحی می شوند، معمولاً ضخامت بیشتری دارند و از متریال باکیفیت تر و روش های تولیدی پیچیده تری ساخته می شوند.
دمای فرآیندی که شیر باید تحمل کند، مستقیماً بر انتخاب مواد و طراحی ساخت تأثیر می گذارد و به تناسب نوع کاربرد، می تواند قیمت را افزایش دهد، زیرا برای دماهای بالا باید از آلیاژها یا مواد مقاوم تری استفاده کرد.
نوع اتصال فرآیندی (شامل جوشی، رزوهای، فلنجی و …)، سایز و استاندارد هر اتصال، نیز روی قیمت تأثیر می گذارد. برای مثال، شیرهای فلنجدار معمولاً به دلیل عملیات ماشین کاری بیشتر و وزن بالاتر قیمت بالاتری دارند.
در نهایت، جنس بدنه و قطعات داخلی شیر گلوب ولو نقش تعیین کنندهای در قیمت نهایی دارد. متریال هایی مانند برنج، چدن، فولاد فورج (A105)، فولاد ریخته گری (WCB, LCB, LCC) و استنلس استیل (316 و CF8M) هرکدام ویژگی ها، مقاومت و بازه قیمتی متفاوتی دارند. انتخاب متریال مناسب، هم به شرایط فرآیندی (نوع سیال، فشار و دما) و هم به بودجه پروژه بستگی دارد.
خرید گلوب ولو از فروشگاه اینترنتی پیکاتک
فروشگاه اینترنتی ابزار دقیق پیکاتک یکی از معتبرترین و تخصصیترین مراکز تامین تجهیزات ابزار دقیق و شیرآلات صنعتی در ایران به شمار می رود. این مجموعه با تکیه بر سابقه ای درخشان و تیمی حرفهای، مرجع قابل اعتمادی برای تهیه و خرید انواع تجهیزات اندازهگیری فشار، دما، سطح، جریان و همچنین شیرآلات صنعتی متنوع از جمله شیر گلوب، شیر توپی، شیر پروانهای، شیر دروازهای و دیگر محصولات مرتبط است.
در فروشگاه پیکاتک، مجموعهای گسترده از انواع شیرهای کروی (گلوب ولو) در مدل ها، سایزها و برندهای مختلف گردآوری شده است تا نیاز صنایع گوناگون را برآورده سازد. تمامی محصولات به صورت دقیق به همراه مشخصات فنی، کاربرد، نوع متریال و سایرمشخصات فنی کلیدی ارائه شدهاند تا مشتری بتواند ضمن مقایسه، بهترین انتخاب را بر اساس شرایط کاری خود داشته باشد. برای آگاهی از جزئیات و ویژگی های فنی هر مدل، کافیست به ابتدای همین صفحه مراجعه کرده و اطلاعات لازم را مشاهده نمایید.
به منظور دریافت مشاوره تخصصی، استعلام قیمت به روز یا ثبت سفارش، کافیست با شماره تلفن 88109770-021 تماس بگیرید تا از پشتیبانی و راهنمایی حرفهای کارشناسان پیکاتک بهره مند شوید.
همچنین تمامی اطلاعات مفصل درخصوص مشخصات فنی، کاربردها و مزایای هر محصول در سایت ارائه شده تا انتخابی آگاهانه و متناسب با نیاز پروژه خود داشته باشید. پیکاتک با تضمین ارائه محصولات اصل، پشتیبانی فنی مطلوب و ارسال سریع به سراسر کشور، همواره همراه مطمئن مشتریان صنعت و پروژههای بزرگ و کوچک است.