آیا میدانید یک پمپ چند ده میلیون تومانی در صورت خشککاری در کمتر از ۳ دقیقه به طور کامل میسوزد؟ در حالیکه با نصب فلوسوئیچ اصلاحی میتوان از چنین فاجعهای جلوگیری کرد. اما چند نفر از تکنسینها واقعاً میدانند که فلوسوئیچ اصلاحی را باید حداقل ۵ برابر قطر لوله و بعد از زانویی نصب کنند؟
برای بستن فلوسوئیچ اصلاحی، ابتدا محل نصب را در مسیر مستقیم لوله خروجی و حداقل ۵ برابر قطر لوله بعد از زانویی یا شیر انتخاب کنید. سپس پارو را متناسب با قطر لوله برش دهید و فلوسوئیچ را روی انشعاب ببندید. سیم فاز را به Com و سیستم کنتاکتور پمپ را به NO وصل کنید. حساسیت را طوری تنظیم کنید که قبل از قطع کامل جریان، پمپ خاموش شود. اما مهمترین اشتباه نحوه بستن فلوسوئیچ اصلاحی که باعث خشککاری پمپ میشود، برش اشتباه پارو است که در ادامه این مقاله به طور کامل توضیح خواهیم داد.
چرا باید فلوسوئیچ اصلاحی را نصب کنید؟
خشککاری باعث خرابی زود هنگام و ناگهانی پمپها میشود. پدیدهای که در عرض چند دقیقه آببند مکانیکی را میسوزاند و یک پمپ چند ده میلیون تومانی را خراب میکند. فلوسوئیچ اصلاحی قطعهای کوچک است که از خشککاری پمپ جلوگیری میکند. در سیستمهایی که کنترل دقیق دبی اهمیت دارد، استفاده از روتامتر آب در کنار فلوسوئیچ میتواند اطلاعات دقیقتری از وضعیت جریان در اختیار اپراتور قرار دهد.
وقتی جریان آب قطع میشود، پروانه پمپ در هوا میچرخد. در چنین شرایطی آبی برای خنککاری وجود ندارد. لذا دمای آببندهای پمپ به سرعت بالا رفته و ذوب میشوند. اما این فلوسوئیچ دائماً جریان آب پمپ را زیر نظر دارد. لحظهای که جریان قطع شود یا از حد تنظیم شده پایینتر بیاید، کنتاکت این قطعه عمل کرده و پمپ را خاموش میکند. شرط کلیدی نحوه بستن فلوسوئیچ اصلاحی است تا با حساسیت کامل مقدار دبی پمپ را پایش کرده و به موقع هر نوع افت شدید جریان و خشککاری را پیش بینی نماید.
در سیستمهای آبرسانی و تأسیسات، فلوسوئیچ آب برای تشخیص وجود یا قطع جریان و ارسال فرمان به تجهیزات کنترلی استفاده میشود. استفاده از فلوسوئیچ مناسب میتواند در کنار تجهیزات حفاظتی، از عملکرد نامناسب پمپ در زمان افت یا قطع جریان جلوگیری کند.
تجهیزات مورد نیاز برای نصب فلوسوئیچ اصلاحی
آمادهسازی قبل از نصب فلوسوئیچ، مرحلهای است که اکثر تاسیساتیها آن را جدی نمیگیرند. در حالیکه تجربه نشان داده ریشه ۸۰ درصد مشکلات عملکرد فلوسوئیچ مانند قطع و وصل کاذب گرفته در همین ابتدای کار نهفته است. برای نصب فلوسوئیچ اصلاحی به تجهیزات و اطلاعات فنی زیر نیاز دارید:
فلوسوئیچ اصلاحی با رنج دبی مناسب
رنج دبی فلوسوئیچ باید با دبی پمپ همخوانی داشته باشد. فلوسوئیچهای پارویی معمولاً برای دبیهای ۱۰ الی ۱۰۰ لیتر در دقیقه و لولههای 1 الی ۳ اینچی مناسب هستند. اگر فلوسوئیچ برای دبی پمپ کوچک باشد، با جریان عادی قطع میکند و اگر بزرگ انتخاب شود، جریانهای پایین را تشخیص نمیدهد.
مته و قلاویز برای ایجاد انشعاب
در اکثر پروژهها مته ۲۵ میلیمتری و قلاویز یک اینچی از نوع NPT کافی است. اما اگر لوله شما فولادی است، باید از مته روغنکاری شده استفاده کنید تا نسوزد. ولی اگر لوله از نوع پلیمری است، یک مته چوب یا فلزی با دور پایین مناسب است.
نوار تفلون یا خمیر درزگیر
جهت آببندی نهایی باید از نوار تفلون یا خمیر درزگیر استفاده کنید. ولی این دو را همزمان به کار نگیرید. حداقل ۵ الی ۷ دور نوار تفلون دور رزوههای فلوسوئیچ در جهت ساعتگرد بپیچید.
سیمهای اتصال
سیم با مقطع 0.5 یا 0.75 میلیمتر مربع برای مدار فرمان فلوسوئیچ کافی است. اما اگر فلوسوئیچ شما مستقیماً جریان پمپ را قطع میکند و مدار کنتاکتوری پیش بینی نشده است، مقطع سیم را متناسب با جریان نامی پمپ انتخاب کنید.
تجهیزات و ابزارهای تکمیلی
آچار فرانسه، پیچ گوشتی، دستکش کار، کفش ایمنی و عینک محافظ برای مرحله مته کاری و قلاویز زنی روی لولههای فلزی نیز تجهیزات الزامی هستند.
توصیه فنی: مته کاری را پس از تخلیه کامل لوله آغاز کنید
هرگز بدون تخلیه کامل لوله، مرحله مته کاری برای نصب فلوسوئیچ اصلاحی را آغاز نکنید. زیرا اگر لوله تحت فشار باشد، آب با فشار پمپاژ پمپ از سوراخ بیرون میآید و ابزارهای شما را خراب میکند. قبل از آغاز کار ابتدا پمپ را خاموش کنید و سپس شیرهای ورودی و خروجی را ببندید. لوله را از طریق شیر تخلیه سیستم خالی کنید. بعد از تخلیه هم یک ضربه آرام با چکش به لوله بزنید. اگر صدای توخالی شنیدید، لوله خالی است.
نصب مکانیکی فلوسوئیچ اصلاحی روی لوله پمپ
نصب مکانیکی فلوسوئیچ اصلاحی روی لوله، مهمترین بخش کار است. در این مرحله باید محل نصب را با مته سوراخ کاری کرده و قلاویز زنی کنید تا فلوسوئیچ برای اتصال روی لوله پمپ آماده باشد. اگر این مرحله را درست انجام ندهید، فلوسوئیچ درست روی لوله نمینشیند و اتصال آن نشتی دائمی پیدا میکند که با هیچ آببندی نمیتوانید برطرف کنید. برای نصب مکانیکی کارهای زیر را با دقت انجام دهید:
جای نصب فلوسوئیچ را با متر اندازه بگیرید
مکان نصب فلوسوئیچ را با متر دقیق اندازهگیری کنید. اندازهگیری چشمی کار را خراب میکند. اگر فلوسوئیچ را درست بعد از زانویی یا یک شیر و حتی تغییر سایز لوله نصب کنید، جریان آب هنوز آشفته است و پارو را مانند پرچمی در باد تکان میدهد. در این صورت فلوسوئیچ خطا داده و پمپ بیدلیل مداوم روشن و خاموش میشود. برای جلوگیری از تلاطم جریان روی پارو، فلوسوئیچ را حداقل 5 برابر قطر لوله بعد از هر گونه زانویی، شیر یا تغییر سایز نصب کنید. جدول زیر یک الگوی محاسبه محل نصب فلوسوئیچ اصلاحی است:
| قطر لوله (اینچ) | حداقل فاصله مستقیم قبل از نصب | حداقل فاصله مستقیم بعد از نصب |
| 1 اینچ | Cm 12.5 | Cm 7.5 |
| 1.5 اینچ | Cm ۱۹ | Cm 11.5 |
| ۲ اینچ | Cm ۲۵ | Cm ۱۵ |
| 2.5 اینچ | Cm ۳۲ | Cm ۱۹ |
| ۳ اینچ | Cm ۳۸ | Cm ۲۳ |
فلش روی بدنه فلوسوئیچ را چک کنید
قبل از بستن فلوسوئیچ حتماً فلش روی بدنه آن را چک کنید. زیرا اگر برعکس نصب شود، پارو در جهت اشتباهی خم میشود و یا ممکن است بشکند. حتی در جهت اشتباه قادر به تشخیص مقدار جریان نیست. فلش فلوسوئیچ باید در جهت خروج آب از پمپ به سمت مصرف کننده باشد.
پاروی فلوسوئیچ را با دقت برش بزنید
طول پارو را بزرگ میگیرند تا فلوسوئیچ توانایی نصب روی هر سایز لوله را داشته باشد. ولی شما باید طول پارو را دقیقاً به اندازه قطر لوله خودتان برش زده و تنظیم کنید. برای هر سایز نیز خط برش مناسب روی پارو تعبیه شده است.
اگر خط بالاتری را ببرید (مثلاً برای لوله ۲ اینچی از ۳ اینچی برش بزنید) پارو بلند میشود و به دیواره مقابل لوله گیر میکند. اگر از خط پایینتر برش بزنید، پارو کوتاه میشود و جریان را ضعیفتر از مقدار واقعی تشخیص میدهد. توصیه میکنم که پارو را با یک کاتر تیز ببرید تا لبههای آن صاف باشند.
سوراخکاری و قلاویزکاری
مرحله سوراخکاری را با مته تیز و دور پایین انجام دهید. متههای کند لوله را داغ کرده و در نهایت سوراخ حالت بیضی پیدا میکند. سوراخ بیضی یعنی قلاویز کامل درگیر نمیشود و در نهایت همیشه نشتی دائمی خواهید داشت.
توصیه میکنم که بعد از مته کاری، قلاویز ۱ اینچی NPT را با زاویه ۹۰ درجه نسبت به لوله نگه دارید و رزوه را ایجاد کنید. اگر این قلاویز کج برود، در نهایت فلوسوئیچ شما هم کج مینشیند و پارو دقیقاً عمود در مسیر جریان قرار نمیگیرد. در این حالت چون سطح مقطع موثر پارو کم میشود، در انتها جریان را ضعیف تشخیص داده و مشکل تا جایی ادامه پیدا میکند که پمپ شما را بیدلیل خاموش خواهد کرد!
آببندی و تست نشت نهایی
نوار تفلون بهترین ابزار آببندی است. آن را ۵ الی ۷ دور و در جهت رزوه فلوسوئیچ بپیچید. اگر خلاف جهت بپیچید، موقع بستن نوار تفلون باز میشود و به خوبی آببندی نمیکند. بهتر است اول فلوسوئیچ را با دست ببندید تا رزوه درست جا بیافتد و سپس با آچار ۱ تا ۲ دور نهایی محکم کنید. بعد از نصب، پمپ را روشن کنید و با یک دستمال کاغذی خشک دور تا دور رزوه را پاک کنید. اگر دستمال خیس میشود، مقداری نشتی وجود دارد که معمولاً با اندکی محکمتر کردن رزوه برطرف میشود. در غیر این صورت بهتر است مجدداً نوار تفلون پیچی کنید.
توصیه فنی: اتصال به لوله گالوانیزه یا پلیمری چگونه است؟
تمام آنچه گفتیم، اتصال ایدهآل فلوسوئیچ اصلاحی روی یک لوله فولادی استاندارد است. اما ممکن است لوله شما از نوع گالوانیزه یا پلیمری باشد.
اگر لوله شما از نوع گالوانیزه است، بهتر است قبل از نوار تفلون یک لایه نازک خمیر درزگیر به رزوههای فلوسوئیچ بزنید. زیرا رزوههای گالوانیزه زبر و ناهموار هستند و نوار تفلون به تنهایی تمام شیارها را پر نمیکند. اگر لوله شما پلیمری است، هرگز فلوسوئیچ را مستقیم روی آن نصب نکنید. رزوههای پلاستیکی تحمل گشتاور بستن فلوسوئیچ را ندارند و نشتی میدهند. همیشه یک پوش فلزی روی حفره داخل لوله پلیمری نصب کنید و سپس فلوسوئیچ را روی آن ببندید. با همین تکنیک ساده خیال شما از نشتی تا سالها آسوده است.
آیا میتوان فلوسوئیچ اصلاحی را بعد از چک ولو (شیر یکطرفه) نصب کرد؟
نصب فلوسوئیچ اصلاحی بعد از چک ولو از اشتباهات بزرگ مهندسی است. جریان سیال بعد از شیر یکطرفه به شدت آشفته است و پاروی فلوسوئیچ اصلاحی در این آشفتگی مانند پرچمی در باد تکان میخورد. در این صورت مداوم پمپ را قطع و وصل میکند. یک بار با مهندسی صحبت میکردم که قصد خرید فلوسوئیچ اصلاحی داشت. او میگفت که در یک پروژه آتش نشانی، فلوسوئیچ را در فاصله کمی بعد از شیر یکطرفه نصب کردهاند و هر بار که پمپ استارت میخورد، فلوسوئیچ سه بار قطع و وصل میکند تا اینکه بالاخره سوخته است. این در حالی است که باید فلوسوئیچ را قبل از شیر یکطرفه نصب کنید و یا حداقل ۵ برابر قطر لوله بعد از شیر یکطرفه در مدار قرار دهید.
نحوه سیمکشی الکتریکی فلوسوئیچ اصلاحی به مدار پمپ
سیمکشی برق فلوسوئیچ اصلاحی سادهترین مرحله نصب است، اما دقیقاً همان جایی است که اکثر اشتباهات رخ میدهد. این فلوسوئیچها فقط سه ترمینال NO، COM و NC دارند. اما اگر همین سه ترمینال اشتباه بسته شوند، پمپ با برقراری جریان خاموش میشود و با قطع جریان روشن میگردد. در ادامه اصول سیمکشی برق فلوسوئیچ اصلاحی را بررسی میکنیم.
معرفی ترمینالهای فلوسوئیچ اصلاحی
هر فلوسوئیچ اصلاحی فقط ۳ ترمینال دارد. ترمینال COM مشترک است و همیشه یکی از دو مسیر به آن متصل میشود. در حالت عادی که آبی جریان ندارد، ترمینال COM به ترمینال NC وصل است و NO در حالت باز قرار میگیرد. اما با برقراری جریان آب، ترتیب اتصالات در ترمینالهای فلوسوئیچ جابجا میشود.
| ترمینال | وضعیت بدون جریان آب | وضعیت با جریان آب | کاربرد |
| COM | متصل به NC | متصل به NO | ورودی فاز فرمان |
| NO | باز (قطع) | بسته (وصل) | خروجی به بوبین کنتاکتور پمپ |
| NC | بسته (وصل) | باز (قطع) | خروجی به آلارم یا PLC |
نحوه سیمکشی برای حفاظت از پمپ
حفاظت از پمپ مهمترین وظیفه فلوسوئیچ اصلاحی است. در واقع مدار الکتریکی فلوسوئیچ در مسیر کنتاکتور پمپ قرار میگیرد و زمانیکه جریان افت میکند، سریعاً پمپ را خاموش میکند تا از خشککاری جلوگیری نماید. برای این کار باید سیم فاز فرمان را به ترمینال COM فلوسوئیچ و سیم بوبین کنتاکتور پمپ را به ترمینال NO وصل کنید. تا زمانیکه آب جریان دارد، پارو در مسیر جریان خم میشود و میکروسوئیچ داخل آن را تحریک میکند. در نتیجه COM به NO متصل است. این یعنی مدار فرمان بسته شده و کنتاکتور پمپ فعال میشود. اما زمانیکه جریان آب قطع گردد، فنر برگشت دهنده پارو را به موقعیت اولیه بر میگرداند. در نتیجه COM از NO جدا شده و مدار فرمان پمپ قطع میشود. عملکرد حفاظتی پمپ هیچ ارتباطی به تکفاز یا سه فاز بودن ندارد.
- سیم فاز فرمان را به ترمینال COM فلوسوئیچ متصل کنید.
- از NO یک سیم به بوبین کنتاکتور پمپ بکشید.
- اگر پمپ سه فاز دارید، فلوسوئیچ فقط مدار فرمان کنتاکتور را قطع میکند. خود کنتاکتور است که جریان اصلی موتور را قطع خواهد کرد.
سیمکشی فلوسوئیچ اصلاحی برای آلارم
اگر بخواهید که هنگام قطع جریان آب، علاوه بر خاموش شدن پمپ یک هشدار نیز فعال شود، باید از ترمینال NC فلوسوئیچ اصلاحی استفاده کنید. این ترمینال دقیقاً عکس NO عمل میکند و برای مدار آلارم طراحی شده است.
در حالت عادی که آب جریان دارد، ترمینال COM به NO متصل است و NC کاملاً باز است. در نتیجه آلارم نیز خاموش میماند. اما لحظهای که جریان قطع شود و پارو برگردد، ترمینال COM از NO جدا شده و به NC میچسبد. در نتیجه مسیر پمپ قطع شده و مسیر آژیر (آلارم) وصل میشود. این مسیر میتواند یک آژیر، چراغ هشدار یا ورودی PLC را فعال نماید. در عمل میتوانید همزمان مدار امنیت پمپ و آلارم را فعال کنید. این دو مسیر کاملاً مستقل از یکدیگر کار میکنند و هیچ تداخلی با یکدیگر ندارند.
نکتههای فنی در سیمکشی فلوسوئیچ اصلاحی
طراحی مدار فرمان پمپ و آلارم از طریق نحوه بستن فلوسوئیچ اصلاحی خیلی ساده است و هر کسی با اندک دانش برق صنعتی به سرعت آن را تحلیل میکند. ولی در میدان عمل و شرایط واقعی کارگاه حتماً چند نکته را در نظر بگیرید:
- تا قبل از آغاز سیمکشی حتماً برق را قطع کنید.
- از کابلشو یا سرسیم برای اتصالات الکتریکی استفاده کنید.
- سطح مقطع سیم را با توجه به جریان مصرفی انتخاب کنید. سیم با مقطع 0.5 یا 0.75 میلیمتر مربع برای مدار فرمان مناسب است.
- حتماً از گلند ضد آب برای کابلکشی و اتصال الکتریکی فلوسوئیچ اصلاحی استفاده کنید.
چگونه سالم بودن فلوسوئیچ را چک کنید؟
حتماً قبل از بستن فلوسوئیچ روی لوله یک تست ساده و سریع را انجام دهید. این تست برای این است که عملکرد صحیح و ایمن فلوسوئیچ اصلاحی را چک کنید. مولتی متر را روی حالت بیزر قرار دهید و پروبها را به ترمینالهای COM و NO فلوسوئیچ متصل کنید. حالا از سمت ورودی داخل فلوسوئیچ فوت کنید.
اگر بیزر مولتی متر بوق بزند، فلوسوئیچ شما سالم است و پاروی آن آزادانه حرکت میکند. اگر بوق نمیزند یا میکروسوئیچ خراب است و یا پاروی آن گیر کرده است. این تست کوتاه فقط سلامت اولیه میکروسوئیچ و آزاد بودن پارو را نشان میدهد، ولی تضمینی برای عملکرد صحیح در شرایط واقعی جریان نیست. من یک بار این تست را انجام ندادم و فلوسوئیچ را روی مسیر پمپ بستم. متاسفانه پاروی فلوسوئیچ از کارخانه چسبیده به بدنه بود و در مقابل جریان آب تکان نمیخورد. اگر همان لحظه این تست کوتاه یک دقیقهای را انجام میدادم، قطعاً پمپ گران قیمت آن پروژه نمیسوخت!
تنظیم حساسیت فلوسوئیچ اصلاحی
تنظیم حساسیت آخرین مرحله نحوه بستن فلوسوئیچ اصلاحی است. اما اگر این پیچ کوچک را درست تنظیم نکنید، فلوسوئیچ یا آنقدر حساس میشود که با کوچکترین نوسان جریان، پمپ را خاموش و روشن میکند. یا آنقدر کند میشود که هرگز شرایط خشککاری را شناسایی نمیکند. مثلاً کافی است آستانه قطع را روی ۵ درصد دبی نامی پمپ بگذارید تا پروانه پمپ قبل از اینکه فلوسوئیچ واکنش نشان دهد، برای حداقل ۹۰ ثانیه بدون آب کار کند. در همین مدت زمان کوتاه احتمالاً دمای آببندها تا ۱۲۰ درجه میرسد و ترک میخورند. اجازه دهید تا روش تنظیم حساسیت فلوسوئیچ اصلاحی را با جزئیات کامل و در میدان عملیاتی بررسی کنیم.
پیچ تنظیم حساسیت کجاست؟
اول باید پیچ تنظیم حساسیت فلوسوئیچ اصلاحی را پیدا کنید. این پیچ روی بدنه فلوسوئیچ و معمولاً زیر درپوش بالایی قرار دارد. یک پیچ کوچک با مقطع ۲ یا ۴ شیار است و تنها با پیچ گوشتی دو یا چهارسو میتوانید آن را بچرخانید. البته در برخی مدلها یک اهرم یا دیسک چرخان پیش بینی شده است.
تنظیم حساسیت براساس دبی واقعی
حساسیت فلوسوئیچ اصلاحی را با استفاده از شیر خروجی پمپ و در شرایط عملیاتی تنظیم کنید. عدد درج شده روی کاتالوگ فقط یک محدوده تقریبی است. اما دبی واقعی پمپ را باید از روی قطر، ارتفاع ساختمان و فشار سیستم در نظر بگیرید.
پمپ را روشن کنید و اجازه دهید تا جریان عادی برقرار شود. سپس شیر خروجی را آرام آرام ببندید و دبی را پایین بیاورید. زمانیکه به حداقل دبی مورد نظر رسیدید (جاییکه باید پمپ خاموش شود) پیچ حساسیت را آنقدر بچرخانید تا میکروسوئیچ عمل کرده و پمپ را خاموش کند. این نقطه همان آستانه قطع واقعی پمپ است، نه عددی که روی جعبه فلوسوئیچ نوشته شده است.
در پایان شیر خروجی را ببندید و بررسی کنید که پمپ چه زمانی خاموش میشود؟ سپس سپر را باز کنید و حالا بررسی کنید که پمپ چه زمانی روشن میشود؟ این کار را سه بار پی در پی تکرار کنید تا مطمئن شوید که نقطه قطع و وصل پمپ پایدار است.
مشکلات تنظیم حساسیت فلوسوئیچ
تنظیم حساسیت فلوسوئیچ خیلی ساده و صرفاً با کم کردن جریان و چرخاندن پیچ انجام میشود. ولی ممکن است با چند مورد خاص و مشکلات فنی مواجه شوید. مواردی مانند:
پمپ در جریان عادی خاموش میشود
اگر پمپ با جریان عادی خاموش میشود، حساسیت فلوسوئیچ بالا تنظیم شده است. باید پیچ را در خلاف جهت عقربههای ساعت بچرخانید تا فنر اندکی شلتر شود و پارو فقط در جریانهای ضعیفتری تحریک گردد.
بهتر است پیچ را فقط یک دور کامل بچرخانید و دوباره تست بگیرید. به هر حال هرگز نباید اجازه دهید که پمپ در جریان عادی بیدلیل خاموش شود. زیرا اگر این شرایط باقی بماند، هر زمان که چند شیر همزمان در ساختمان باز میشوند، دبی لحظهای افت میکند و پمپ بیدلیل خاموش خواهد شد. همین قطع و وصلهای مکرر، جریان هجومی راهاندازی بالایی را به پمپ وارد میکند که عمر کنتاکتورهای آن را کاهش میدهد.
با قطع کامل جریان پمپ خاموش نمیشود
اگر با قطع کامل جریان، همچنان پمپ فعال است و خاموش نمیشود، قاعدتاً حساسیت را خیلی پایین قرار دادهاید. در این صورت پیچ حساسیت فلوسوئیچ را در جهت عقربههای ساعت بچرخانید تا فنر سفتتر شود و پارو با جریانهای ضعیف نیز عمل کند. البته این بار بهتر است پیچ حساسیت را فقط نصف دور بچرخانید و هر بار تست بگیرید.
هرگز اجازه ندهید که پمپ شما در چنین شرایطی کار کند. اگر این مشکل را اصلاح نکنید، پمپ در حالتهای پی در پی خشککاری قرار میگیرد. دمای آببند مکانیکی در زمانهای کوتاه شدیداً افزایش پیدا کرده و نهایتاً پمپ را میسوزاند.
اگر پمپ قطع و وصل مکرر دارد
اگر پمپ پی در پی قطع و وصل میشود، پس فلوسوئیچ شما مداوم عمل میکند. در این حالت اشکال از پیچ حساسیت نیست و آن را بیدلیل دستکاری نکنید. بلکه باید مشکل را در سه احتمال بررسی کنید:
- ممکن است فلوسوئیچ در نقطه آشفتگی جریان نصب شده است. یعنی در نزدیکی زانویی، شیر یا پمپ قرار دارد.
- ممکن است پارو داخل فلوسوئیچ شل شده و روی محور خود لق میزند. در این صورت پارو مقدار واقعی جریان را تشخیص نمیدهد.
- ممکن است فنر برگشت دهنده فلوسوئیچ خراب است و نمیتواند پارو را به جای طبیعی در مواجهه با جریان عادی برگرداند.
هیچکدام از این سه مشکل با چرخاندن پیچ حساسیت فلوسوئیچ برطرف نمیشوند. اما زمانیکه بیدلیل پیچ حساسیت را میچرخانید، نه تنها مشکل را حل نکردهاید، بلکه حالا تنظیمات را به هم زدهاید و عمق دردسرهای شما چند برابر میشود!
بهترین نقطه تنظیم حساسیت کجاست؟
بهترین نقطه قطع فلوسوئیچ اصلاحی برای اکثر پمپهای سانتریفیوژ خانگی و نیمه صنعتی روی ۲۵ الی ۳۰ درصد دبی نامی پمپ است. اگر آستانه عملکرد را خیلی پایین در نظر بگیرید (مثلاً ۵ درصد) پمپ تا آخرین لحظه خشککاری کار میکند و ممکن است تا قبل از خاموش شدن آسیب ببیند. اگر این آستانه عملکرد را خیلی بالا در نظر بگیرید (مثلاً ۵۰ درصد) با کوچکترین نوسان جریان، پمپ بیدلیل خاموش میشود.
اتوصیه میکنم که هرگز مرحله تنظیم حساسیت را بدون باز کردن شیر تخلیه و تست واقعی انجام ندهید. همین چند روز پیش بود که یکی از مشتریان خرید پمپ آب میگفت که تاسیساتی پیچ حساسیت فلوسوئیچ را از روی حدس و یا همان تجربه کاذب چرخانده و رفته است. اما پمپ دو روز بعد به دلیل خشککاری سوخته است. یادتان باشد که حتماً از تاسیساتی بخواهید تا عملکرد فلوسوئیچ نصب شده را با تست واقعی بررسی نماید.
اشتباهات رایج هنگام نصب فلوسوئیچ اصلاحی
اشتباهات رایج نحوه بستن فلوسوئیچ اصلاحی اغلب از عجله، اعتماد چشمی یا ساده انگاری یک قطعه کوچک است. اشتباهاتی که هر کدام میتوانند پمپ را به شرایط خشککاری رسانده و بسوزانند. رایجترین اشتباهات را در جدول زیر بررسی کردهایم:
| اشتباهات | پیامدها و راهحل |
| نصب فلوسوئیچ بعد از زانویی یا شیر قطع کن | – پیامد: جریان آشفته مداوم پارو را تکان داده و پمپ قطع و وصل میشود.
– راهکار: فلوسوئیچ را در مسیر مستقیم حداقل 5 برابر قطر لوله نصب کنید. |
| برش پارو بلندتر از قطر لوله | – پیامد: پارو به دیواره مقابل لوله گیر میکند.
– راهکار: پارو را دقیقاً از خط مربوط به قطر لوله برش بزنید. |
| برش پارو کوتاهتر از قطر لوله | – پیامد: پارو جریانهای ضعیف را تشخیص نمیدهد.
– راهکار: پارو را از خط مناسب قطر لوله برش بزنید. |
| نصب برعکس فلوسوئیچ | – پیامد: پارو در جهت اشتباه خم میشود یا میشکند.
– راهکار: همیشه جهت فلش روی بدنه را چک کنید. |
| سیمکشی اشتباه COM و NC | – پیامد: پمپ با برقراری جریان خاموش میشود.
– راهکار: سیم فاز فرمان را به COM و سیم کنتاکتور را به NO وصل کنید. |
| استفاده از NC به جای NO برای پمپ | – پیامد: پمپ با جریان آب خاموش و بدون جریان روشن میشود.
– راهکار: همیشه از رله NO برای حفاظت پمپ استفاده کنید. |
| تنظیم نکردن حساسیت بعد از نصب | – پیامد: پمپ با کوچکترین نوسان خاموش میشود یا اصلاً خاموش نمیشود.
– راهکار: حساسیت را با تست واقعی جریان آب تنظیم کنید. |
| تست نکردن فلوسوئیچ قبل از راهاندازی | – پیامد: اگر پارو گیر کرده باشد، پمپ محافظتی ندارد.
– راهکار: قبل از بستن روی لوله با دمیدن تست کنید. |
سخن پایانی
نحوه بستن فلوسوئیچ اصلاحی سخت نیست و از آن دست کارهایی است که اگر درست انجام دهید، سالها از پمپ محافظت میکند. اما اگر به درستی مراحل نصب را سپری نکنید، پمپ در اولین خشککاری میسوزد. هر زمان که قصد نصب یک فلوسوئیچ اصلاحی را دارید، این چک لیست ساده را مرور کنید:
- آیا قبل از مته کاری فاصله از آخرین زانویی یا شیر را دقیق اندازه گرفتهاید؟
- آیا فلش روی بدنه فلوسوئیچ را با جهت جریان چک کردهاید؟
- پارو را دقیقاً از خط مربوط به قطر لوله برش میزنید؟
- آیا بعد از نصب با دستمال کاغذی خشک تست نشتی کردهاید؟
- سیمبندی چطور است؟ آیا سیم فاز را به COM و سیم کنتاکتور را به NO وصل کردهاید؟
- اگر به آلارم نیاز دارید، از ترمینال NC به درستی استفاده میکنید؟
- حساسیت را در شرایط واقعی تنظیم میکنید؟
- تست نهایی را سه بار تکرار کردهاید تا از پایداری در نقطه قطع و وصل مطمئن شوید؟
برای هر کدام از این سوالات باید یک پاسخ شفاف و عملیاتی داشته باشید. در هیچکدام سراغ حدس و گمان نروید و اگر پاسخی ندارید، بهتر است برگردید و مجدداً چک کنید. در عین حال فلوسوئیچ یک قطعه مصرفی است و ممکن است مستهلک شده باشد. در این صورت بهتر است به فکر خرید فلوسوئیچ اصلاحی جدیدی باشید. اگر تجربهای از بستن فلوسوئیچ دارید، آن را در این صفحه به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
اگر پمپ دارای چند سرعت است، فلوسوئیچ را چگونه تنظیم کنیم که در هر حالت درست عمل نماید؟
حساسیت را براساس کمترین دور پمپ تنظیم کنید. در دور بالا که جریان قویتر است، فلوسوئیچ راحتتر عمل میکند.
آیا فلوسوئیچ اصلاحی برای لولههای عمودی هم کار میکند؟
بله، اما فقط از بالای لوله نصب شده و جهت فلش رو به بالا باشد. پاروی فلوسوئیچ باید عمود بر جریان و در مرکز لوله قرار بگیرد.
چگونه از عملکرد کاذب فلوسوئیچ در مقابل حبابهای داخل جریان آب جلوگیری کنیم؟
اگر حباب هوا زیاد است، فلوسوئیچ را در بالاترین نقطه مسیر نصب نکنید.
