بخش بزرگی از اتصالات در سیستم های پایپینگ صنعتی با استفاده از فلنج ها انجام می شود. اتصالی که باید تحت فشار یا دمای بسیار بالا همچنان محکم و بدون نشتی عمل کنند. برای این منظور انواع واشر مناسب فلنج طراحی شده که مهندسین با توجه به ابعاد فلنج ها، ماهیت سیالات و شرایط فرآیندی از آنها استفاده می کنند.
واشر (Gasket) قطعه مکانیکی است که بین دو سطح فلنج ها قرار گرفته و با پر کردن ناهمواری های سطح از نشتی سیال (گاز یا مایع) تحت فشار یا دمای بالا جلوگیری می کند. وظیفه اصلی واشرها برای آب بندی و ایجاد یک درز نشت ناپذیر بین دو فلنج است، اما این قطعه کاربردهای دیگری مانند توزیع فشار یکنواخت پیچ ها در اتصال فلنج نیز دارد. در این مقاله از پیکامگ قصد داریم تا با انواع گسکت آشنا شده و راهنمای کامل انتخاب واشر برای فلنج را بررسی کنیم.
پیکاتک ارائه کننده انواع گسکت های فلزی و غیر فلزی صنعتی میباشد. محصولات پیکاتک با استانداردهای کیفی بالا و مشاوره تخصصی، نیازهای صنعتی شما را به بهترین شکل برطرف می کنند.
انواع واشر یا گسکت
همانطور که بیان شد وظیفه انواع گسکت در تمام پروژههای صنعتی اتصال کامل فلنجها و جلوگیری از هر نوع نشتی سیالات است. ولی در عمل با فرایندهای بسیار متفاوت و سیالات با خصوصیات فیزیکی و فرایندی متغیر روبرو هستیم که عملاً استفاده از هر نوع واشر در هر شرایطی را غیر ممکن می کند. انتخاب واشر مناسب فلنج از جمله مهارت های مهندسی پایپینگ است. اما در کل انواع گسکت را در سه گروه قرار می دهند:
- واشرهای غیر فلزی (Non Metallic)
- واشرهای نیمه فلزی (Semi Metallic)
- واشرهای فلزی (Metallic)
☑️واشرهای غیر فلزی
واشرهای غیر فلزی (Non-Metallic Gaskets) که به آنها واشرهای نرم یا کامپوزیتی نیز گفته میشود، همگی از متریالهای انعطاف پذیر و بدون فلز ساخته میشوند. این واشرها به خوبی قادر هستند که تحت فشار مناسبی تمام سطح فلنج با ناهمواریهای آن را پر کرده و آببندی موثر و پایداری را ایجاد نمایند.
انتخاب گسکت غیر فلزی مستلزم تطبیق مشخصات جنس آلیاژ با سیال از نظر خورندگی و دمایی است. از طرفی باید مطمئن شوید که واشر غیر فلزی توانایی تحمل شرایط عملیاتی و یا ملاحظات محیطی پروژه مانند تماس با مواد اسیدی و فرسایشی را دارد. مهندسین همواره از جداول سازگاری شیمیایی (Chemical Compatibility Chart) برای اطمینان از مقاومت متریال واشر در برابر سیال مورد نظر در فرایند استفاده می کنند.
مزایا:
- انعطاف پذیری بالا برای پر کردن سطوح ناهموار
- مقاومت شیمیایی خوب در برابر طیف وسیع از سیالات
- قیمت مناسب در مقایسه با واشرهای فلزی و نیمه فلزی
- نیاز به گشتاور پایین برای سفت کردن پیچها
- عایق الکتریکی و حرارتی خوب
معایب:
- مقاومت محدود در برابر دما و فشار بالا
- آسیب پذیر با قرار گرفتن در معرض خزش یا تراکم دائمی
- مقاومت مکانیکی کم در مقایسه با واشرهای فلزی و نیمه فلزی
🔹واشرهای الاستومری (Elastomeric Gaskets)
واشرهای الاستومری یا همان لاستیکی پرکاربردترین نوع گسکت غیر فلزی هستند که با ترکیبی از لاستیکهای مصنوعی یا طبیعی ساخته میشوند. این نوع گسکت با قابلیت فشرده سازی توانایی ایجاد آببندی بسیار خوبی دارد. در عین حال کاملاً انعطاف پذیر و با قابلیت تراکم پذیری عالی طراحی شده و در مواجهه با بسیاری از سیالات شیمیایی در صنایع مختلف مقاوم است.
الاستومرها واشر مناسب فلنجها در پروژههای معمولی و اقتصادی تحت دما و فشار کم یا متوسط هستند. نیتریل (NBR) با مقاومت عالی در برابر روغن و سوخت کاربردیترین واشر الاستومری است که در طراحی سیستمهای هیدرولیکی و خطوط توزیع سوخت کارایی گستردهای دارد. ویتون، سیلیکون، نئوپرن و EPDM دیگر اعضای این خانواده هستند.
| نوع الاستومر | محدوده تقریبی دما |
|---|---|
| NBR | -۳۰ تا +۱۲۰°C |
| EPDM | -۴۰ تا +۱۵۰°C |
| Viton (FKM) | -۲۰ تا +۲۰۰°C |
| Silicone | -۶۰ تا +۲۰۰°C |
🔹واشرهای فیبری (Fiber Gaskets)
گسکتهای فیبری از انواع واشرهای غیر فلزی پرکاربرد هستند که با ترکیب الیاف مقاوم مانند آرامید، سلولز یا فایبرگلاس به همراه یک چسب الاستومری از قبیل SBR یا CR ساخته میشوند. در صنعت از واشرهای فیبری به عنوان جایگزین مطمئن، مدرن و حتی ارزان قیمتتر ازبست یاد میکنند. زیرا تعادل مناسبی بین استحکام و انعطاف پذیری دارند و در عین حال برای استفاده در محدوده دمای متوسط تا حداکثر ۲۵۰ درجه سانتیگراد به کار گرفته میشوند.
مقاومت شیمیایی گسکتهای فیبری در برابر روغن، آب و طیف گسترده از سیالات صنعتی عالی است. آرامید با استحکام مکانیکی بالا و مقاومت حرارتی خوب معروفترین واشر فیبری است که به کرات در اتصالات سیستمهای هیدرولیکی استفاده شده است. انواع سلولزی، فایبرگلاس و کربنی از دیگر اعضای این گروه گسکتهای غیر فلزی هستند.
🔹واشرهای گرافیتی (Graphite Gaskets)
واشرهای گرافیتی از مواد کربنی ساخته شده و به دلیل مقاومت حرارتی استثنایی و انعطاف پذیری بالا یکی از پرکاربردترین واشرهای غیر فلزی برای شرایط سخت هستند. مقاومت دمایی این نوع بسیار بالا است و میتوانند در محدوده وسیع از ۲۰۰- الی ۴۵۰+ درجه سانتیگراد استفاده شوند. از طرفی مقاومت و پایداری شیمیایی عالی در تماس با انواع سیالات اسیدی، بازها و حلالها دارند.
گرافیت خالص فشرده با انعطاف پذیری بالا واشر مناسب فلنج در خطوط سیالات داغ و کندانسورها برای صنایع پتروشیمی، نفت و گاز است. اما اگر به اتصال سطوح بسیار صاف فلنجی نیاز داشته باشید، بهتر است که از گسکت های گرافیتی ورقهای استفاده کنید. البته برخی مدلهای خاص تقویت شده با مشهای فولادی نیز در بازار موجود است که برای استحکام بیشتر در اتصال فلنجها کارایی دارند.
🔹واشرهای پلیمری (Polymeric Gaskets)
گسکتهای پلیمری نوع خاصی واشر مناسب فلنج در صنایع غذایی، دارویی و یا فرایندهای خلوص بالای شیمیایی است. واشرهای پلیمری از مقاومت شیمیایی کامل در برابر طیف وسیعی از اسیدها، بازها و حلالها برخوردار هستند و در عین حال ضریب اصطکاک بسیار پایین و غیرچسبنده دارند. خنثی بودن و عدم آلودگی آنها باعث شده تا کاربرد گسترده در صنایع غذایی، دارویی و فرایندها نیاز به درجه خلوص بالا داشته باشند.
تفلون (PTFE) معروفترین واشر پلیمری است که به شکل گسترده در صنایع غذایی و دارویی و یا عبور سیالات بسیار خورنده استفاده میشود. در نظر داشته باشید که گسکتهای پلیمری با وجود تمام مزایا مستعد تغییر شکل هستند و در عین حال استحکام آنها در مواجهه با فشار یا دمای بسیار بالا شدیداً کاهش پیدا میکند.
جدول مقایسه انواع واشر غیر فلزی
| ویژگی | واشر الاستومری | واشر فیبری | واشر گرافیتی | واشر پلیمری |
| مواد اصلی | لاستیک مصنوعی | الیاف با چسب الاستومری | گرافیت خالص | پلیمرهای خاص (PVDF و PTFE) |
| محدوده دمایی عملکرد | ۴۰- الی ۲۰۰+ درجه | ۵۰- الی ۲۵۰+ درجه | ۲۰۰- الی ۴۵۰+ درجه | ۲۰۰- الی ۲۶۰+ درجه |
| مقاومت فشاری | کم تا متوسط | متوسط | متوسط | کم تا متوسط |
| مقاومت شیمیایی | متغیر بسته به نوع واشر | خوب | عالی | عالی |
| انعطاف پذیری | عالی | خوب | خوب | متوسط |
| مزیت اصلی | آببندی عالی با نیروی کمارزان | استحکام و مقاومت برای کارهای عمومی | مناسب دماهای بالامقاومت شیمیایی خوب | مقاومت شیمیایی عالی |
| معایب | محدودیت دمایی | آسیب پذیر به سیالات خورنده | حساس به اکسیدانهای قوی | خزش |
| کاربردهای متداول | هوای فشرده و هیدرولیک | خطوط بخار کم فشار و هیدرولیک | سیستمهای دما بالا مانند دیگ بخار و مبدل حرارتی | صنایع غذایی، دارویی و خلوص بالا |
☑️واشرهای نیمه فلزی
واشرهای نیمه فلزی (Semi- Metallic Gaskets) ترکیبی هوشمندانه از مواد فلزی و غیر فلزی کنار هم هستند که با هدف غلبه بر محدودیتهای غیر فلزی برای کار در دماها و فشارهای بسیار بالا طراحی شدهاند. در عین حال برای اتصال و آببندی کامل به مانند واشرهای تمام فلزی نیاز به نیروی اتصال بسیار بالا ندارند. همین قابلیتها کافی است تا واشر مناسب فلنج در بسیاری از پروژههای صنعتی باشند.
این نوع گسکت از دو بخش فلزی و غیر فلزی تشکیل شده است. جز فلزی اسکلت اصلی واشر را تشکیل میدهد و استحکام مکانیکی، مقاومت حرارتی و مقاومت در برابر خزش آن را تامین میکند. اما جز غیر فلزی ماده نرم پرکننده است که معمولاً از گرافیت یا تفلون (PTFE) انتخاب میشود. از انواع گسکت نیمه فلزی به شکل گسترده در صنایع فرایندی سنگین استفاده میکنند.
مزایا:
- مقاومت بالا در برابر دما و فشار برای استفاده در صنایع سنگین
- دارای انعطاف پذیری برای پر کردن ناهمواریهای سطح فلنج
- مقاومت عالی در برابر خزش در مقایسه با واشرهای غیر فلزی
- قابلیت آببندی موثر با گشتاور بهینه روی پیچهای فلنج
- سازگاری با انواع سطوح فلنج
معایب:
- هزینه بالاتر نسبت به گسکت های غیر فلزی
- نیاز به نصب با دقت و گشتاور مناسب پیچها
- انعطافپذیری کمتر نسبت به گسکتهای کاملاً الاستومری
- پرکننده نرم ممکن است در فشار بسیار پایین یا سطح ناصاف کمتر مؤثر باشد.
- برخی مدلها در محیطهای بسیار خورنده یا اسیدی محدودیت دارند.
🔹واشر نیمه فلزی اسپیرال (Spiral Wound Gaskets)
اسپیرال پرکاربردترین واشر نیمه فلزی در صنایع فرایندی سنگین مانند نفت، گاز، پتروشیمی و نیروگاه است. ساختار این نوع گسکت از یک نوار فلزی مانند فولاد، اینکونل یا تیتانیوم و یک نوار پر کننده مانند گرافیت یا PTFE تشکیل شده که به شکل مارپیچی دور هم پیچ خوردهاند. بین حلقهها نیز یک رینگ داخلی و یک رینگ خارجی قرار دارد. رینگ داخلی برای جلوگیری از فرسایش لبه داخلی واشر و مقاومت در برابر آشفتگی سیال است، اما رینگ خارجی روی فلنج قرار گرفته و از واشر در برابر آسیبهای فیزیکی جلوگیری میکند.
واشرهای اسپیرال به انعطاف پذیری الاستیکی عالی با تحمل خوب لرزش و تنشهای دمایی شهرت دارند. همچنین در مقابل خزش مقاومت کرده و به راحتی تغییر شکل نمیدهند. از این واشرها میتوانید در محدوده دمای وسیع از ۲۰۰- الی ۸۰۰+ درجه سانتیگراد و کلاس فشاری بالا استفاده کنید.
🔹واشر نیمه فلزی روکش فلزی (Metal Jacketed Gaskets)
گسکتهای روکشدار نوع بسیار کاربردی از واشرهای نیمه فلزی هستند که در آنها از یک لایه ماده پر کننده نرم برای پوشش یک پوسته نازک فلزی استفاده شده است. ماده نرم روکش معمولاً از جنس گرافیت، الاستومر یا الیاف نرم است، اما پوسته نازک فلزی این واشرها را از جنس فولاد ضد زنگ و یا مونل میسازند.
گسکتهای روکش فلزی با محافظت عالی از متریال پر کننده برخوردار هستند که آنها را برای مواجهه با سیالات خورنده، فرسایشی و یا سیالات با ذرات جامد مناسب میکند. از طرفی قابلیت استفاده در دماهای بالا را دارند و حتی میتوانند شرایط آتشسوزی را تحمل کرده و آسیبی نبینند. ولی در نظر داشته باشید که انعطاف پذیری و قابلیت بازیابی کمتری در مقایسه با گسکتهای اسپیرال دارند.
🔹واشر نیمه فلزی کام زبان (Tongue & Groove / Camprofile Gaskets)
یک نوع گسکت نیمه فلزی با طراحی دقیق است که به طور خاص برای استفاده در فلنجهای کامل زبان (نر – ماده) طراحی شده است. این نوع از یک حلقه فلزی از جنس فولاد ضد زنگ تشکیل شده که یک پروفیل برجسته دارد. بخش پروفیل برجسته این واشرها با یک ماده پر کننده نرم از جنس گرافیت یا PTFE پر شده است.
بخش کام این واشرها در شیار (زبان) فلنج مقابل قرار میگیرد و یک مسیر آببندی طولانی و مستحکم را ایجاد میکند. این آببندی تا روی سطوح جانبی ادامه پیدا کرده و کاملاً مسیر عبور سیال را مسدود میکند. واشرهای کام زبان به دلیل طراحی مکانیکی قفل شونده از قابلیت اطمینان بسیار بالایی برخوردار هستند و به دلیل سطح تماس کوچک برای ایجاد آببندی موثر به نیروی کمتری روی پیچهای فلنج نیاز دارند.
جدول مقایسه انواع واشر نیمه فلزی
| ویژگی | واشر اسپیرال | واشر روکش فلزی | واشر کام زبان |
| ساختار | نوار فلزی و پر کننده به صورت مارپیچی | پوسته فلزی با روکش پر کننده | حلقه فلزی با پروفیل برجسته |
| انعطاف پذیری و بازیابی | عالی | متوسط | ضعیف |
| محدوده فشار | بسیار وسیع | متوسط | بسیار وسیع |
| محدوده دما | بسیار وسیع | متوسط | بالا |
| مقاومت در برابر فرسایش | متوسط | عالی | خوب |
| کاربردهای اصلی | صنایع نفت، گاز و پتروشیمی | مبدلهای حرارتی و عبور سیالات فرسایشی | سیالات بسیار خطرناک سمی یا رادیو اکتیو |
☑️واشرهای فلزی
گسکت های فلزی را باید واشر مناسب فلنج برای سختترین و بحرانی ترین شرایط عملیاتی معرفی کنیم. این گسکتها با استفاده از آلیاژهای جامد فلزی بدون مواد پرکننده نرم ساخته میشوند و در عین حال مقاومت حرارتی و فشاری بسیار بالا با تحمل دمای سیال بیش از ۸۰۰ درجه سانتیگراد را دارند. از طرفی آنقدر جان سخت هستند که در برابر خزش و خستگی نیز دوام آورده و به سادگی تغییر شکل نداده و یا نمیشکنند.
مقاومت شیمیایی و حرارتی واشرهای فلزی به نوع آلیاژ آنها بستگی دارد. همچنین از آنجا که این واشرها بدون مواد نرم پر کننده غیر فلزی ساخته میشوند، قاعدتاً برای اتصال به نیروی بسیار بالایی روی پیچهای فلنج نیاز دارند. این گسکتهای تمام فلزی آنقدر گران قیمت هستند که عموماً به عنوان گزینه پیشنهادی در کارهای معمولی انتخاب نمیشوند.
مزایا:
- مقاومت فشاری بسیار بالا و تحمل دماهای بیش از ۸۰۰ درجه سانتیگراد
- مقاومت عالی در برابر خزش و خستگی
- قابلیت اطمینان بسیار بالا در شرایط حدی
معایب:
- هزینه خرید بسیار بالا
- نیاز به گشتاور بستن دقیق و بسیار بالا
- حساس به خراش و آسیب دیدگی سطح فلنج
- عدم تحمل ناهماهنگی یا انحراف فلنجها
🔹واشر رینگی فلزی (Ring Type Joint – RTJ)
گسکت رینگ جوینت (RTJ) کاربردیترین واشرهای تمام فلزی است که به طور خاص برای استفاده در اتصالات فلنجی تحت فشار فوقالعاده بالا طراحی شده است. این مدل در واقع یک حلقه فلزی توپر با مقطع گرد، بیضی یا شش ضلعی از آلیاژهای مقاومی همچون فولاد نرم، فولاد ضد زنگ و یا اینکونل است.
برای استفاده از این نوع واشر باید روی سطح فلنج یک شیار ماشین کاری شده را تعبیه کرده باشند. هنگام سفت شدن پیچها، گسکت رینگی در داخل آن شیار قرار گرفته و لبههای تیز و تراز آن خط آببندی فلز به فلز بسیار محکمی را ایجاد میکند. این حلقههای رینگی واشر مناسب فلنجها در فشارهای فوقالعاده بالا و حتی بیش از ۱۰۰۰ پاسکال هستند.
🔹واشر لنزی فلزی (Metallic Lens Gasket)
واشرهای لنزی از جمله کاربردیترین گسکتهای تمام فلزی هستند که شبیه به یک عدسی با طراحی محدب دو طرفه ساخته میشوند. از این نوع واشرها عموماً برای آببندی در اتصالات فشار بالا و یا عبور سیالات خلوص بالا و حساس به آلودگی استفاده میکنند.
ساختار گسکتهای لنزی یک قطعه فلزی جان سخت مانند فولاد ضد زنگ یا اینکونل است که سطح مقطع آن عدسی شکل ساخته شده و در بین سطوح دو فلنج مقعر قرار میگیرد. با سفت شدن پیچها، سطح محدب واشر در میان سطوح مقعر فلنجها قفل شده و یک خط آببندی فلز به فلز بسیار باریک اما موثر را ایجاد میکند. این نوع واشر در طراحی سیستمهای کرایوژینک با دمای بسیار پایین کاربرد دارد.
🔹واشر دندانهدار فلزی (Corrugated / Serrated Gasket)
گسکتهای دندانهدار فلزی از آلیاژهای جان سختی همچون استیل، مس یا اینکونل هستند که سطح موجدار یا سطح با دندانههای ریز ماشین کاری شده دارند. این برجستگیها و فرو رفتگیهای منظم هنگام فشرده شدن بین فلنجها به طور موضعی در سطح فلنج فرو رفته و درگیر میشوند.
درگیر شدن برجستگیهای این واشرها باعث ایجاد مسیرهای مارپیچی و طولانی اما لایه در لایه میشود که از هر نوع نشتی حتی در فشارهای بالا جلوگیری میکند. این مدلهای دندانهدار تحمل فشار فوقالعاده بالا مانند واشرهای رینگی را ندارند، اما به شکل گسترده برای تکمیل اتصالات مبدلهای حرارتی و بخشهای حساس صنایع نفت، گاز و پتروشیمی استفاده میشوند.
جدول مقایسه انواع واشر فلزی
| ویژگی | RTJ (Ring Type Joint) | واشر لنزی (Lens Gasket) | دندانهدار / موجدار (Corrugated / Serrated) | فلزی عمومی (Solid Metallic) |
|---|---|---|---|---|
| ساختار / جنس | حلقه فلزی توپر، مقطع گرد/بیضی/شش ضلعی، فولاد/استیل/اینکونل | فلز جان سخت، سطح محدب دو طرفه، فولاد ضد زنگ/اینکونل | فلز جان سخت با سطح موجدار یا دندانهدار، استیل/مس/اینکونل | آلیاژ فلزی بدون پرکننده نرم، فولاد/استیل/اینکونل |
| محدوده دما | تا >800°C | بسیار پایین (Cryogenic) تا ~۸۰۰°C | تا ۶۰۰–۷۰۰°C | تا >800°C |
| محدوده فشار | فوقالعاده بالا، کلاس ۱۵۰–۲۵۰۰ | متوسط تا بالا | بالا، اما کمتر از RTJ | بالا |
| کاربرد صنعتی | صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، فشار بالا، سیالات خطرناک | اتصالات فشار بالا، سیالات خالص، کرایوژنیک | مبدل حرارتی، صنایع نفت، گاز و پتروشیمی | شرایط بحرانی فشار و دما، صنایع سنگین |
| مزایا | آببندی فلز به فلز بسیار محکم، مناسب فشار و دمای فوقالعاده بالا | آببندی فلز به فلز، مناسب فشار بالا و خلوص سیال | مسیر مارپیچ آببندی، انعطافپذیری موضعی، نصب آسانتر | مقاومت فشاری و حرارتی بسیار بالا، خزش و خستگی کم |
| معایب | نیاز به شیار فلنج، گشتاور پیچ بالا، هزینه زیاد | فشار متوسط کمتر از RTJ، هزینه بالا | فشار تحمل کمتر از RTJ، محدودیت دما نسبت به RTJ و لنزی | هزینه بالا، نیاز به گشتاور پیچ زیاد، حساس به خراش سطح فلنج، عدم تحمل ناهماهنگی فلنج |
راهنمای گام به گام انتخاب واشر
در این مقاله با انواع گسکت غیر فلزی، نیمه فلزی و تمام فلزی آشنا شدهاید، اما هنوز درباره چگونگی انتخاب آنها صحبت نکردهایم. در ادامه نکات کلیدی و گام به گام براساس فاکتورهای فنی و عملیاتی انتخاب واشر برای فلنج را بررسی میکنیم.
گام اول: تحلیل شرایط عملیاتی پروژه
گام اول مهمترین گام است و باید تمام پارامترهای فرایند را بررسی کنید. ابتدا باید بدانید که قرار است چه نوع سیالی از خط عبور کند؟ بررسی نوع سیال اعم از بخار، آب، روغن، اسید یا گاز برای تعیین مقاومت شیمیایی گسکت الزامی است. مهندسین خبره از جدول سازگاری شیمیایی برای بررسی واشر مناسب فلنج و نوع سیال استفاده میکنند.
در همین مرحله باید دمای کاری مداوم فرایند و حداکثر دمای ممکن را بررسی کنید. همچنین باید بدانید که محدوده فشار کاری فرایند چقدر است؟ در این صورت میتوانید واشر با محدوده دمایی مناسب و استحکام مکانیکی کافی در برابر حداکثر فشار فرایند را انتخاب نمایید.
گام دوم: بررسی مشخصات فلنج
هر نوع واشری با هر نوع فلنجی سازگار نیست. در این مرحله به عنوان یک مهندس آگاه باید به طور کامل نوع سطح فلنج، متریال، کلاس فشاری و اندازه آن را بررسی کنید. به عنوان مثال فلنجهای RF متداولترین هستند که با اکثر واشرها سازگار میشوند. فلنجهای FF نیاز به واشرهایی با سطح تماس کامل نیاز دارند و برای فلنجهای RTJ فقط باید از رینگ جوینت استفاده کنید. اما نکته کلیدی بررسی جنس گسکت برای جلوگیری از خوردگی گالوانیک است. تمام این اطلاعات از قبیل کلاس فشاری و یا کیفیت سطح فلنج را در جدولهای استاندارد طراحی پایپ یا قطعه بررسی خواهید کرد.
گام سوم: انتخاب نوع واشر
پس از سپری شدن گامهای اول و دوم حالا میدانید که در چه نوع فرایندی و با چه نوع فلنجی روبرو هستید. در این مرحله باید نوع و جنس واشر مناسب فلنج را انتخاب کنید. اگرچه باید طیف کاملی از جداول استاندارد را بررسی کنید، ولی جدول زیر به شما کمک میکند تا از واشرها در جای مناسب بهرهمند شوید.
| شرایط عملیاتی | گزینههای پیشنهادی و فنی |
| فرایند انتقال آب سرد، هوا و سیالات عمومی غیر خورنده | الاستومری EPDM یا فیبری |
| فرایند بخار دمای پایین، روغنهای گرم و سیالات معمولی شیمیایی | گرافیتی، فیبری |
| صنایع غذایی، دارویی و سیالات خورنده قوی | پلیمری (PTFE)، فلزی روکشدار |
| صنایع نفت، گاز و پتروشیمی | نیمه فلزی اسپیرال، گرافیتی یا PTFE |
| سیالات فرسایشی، مبدلهای حرارتی | روکش فلزی |
| سیستمهای فشار بالا با سیارات خطرناک و سمی | کام زبان، رینگ جوینت فلزی |
| دماهای بسیار بالا یا بسیار پایین | فلزی رینگ جوینت، لنزی یا دندانهدار |
گام چهارم: ملاحظات نهایی برای نصب و اجرا
مراحل انتخاب واشر برای فلنج به سادگی و با تعیین نوع آن کامل نمیشود. زیرا حالا باید ملاحظات نهایی برای نصب و اجرا را بررسی کنید. مقدار گشتاور مورد نیاز برای محکم کردن پیچ و مهره فلنجها از مهمترین ملاحظات نصب واشر است. این موضوع در استفاده از واشرهای فلزی اهمیت بسیار بالایی دارد. از طرفی باید مطمئن شوید که واشر مناسب فلنج را کاملا مطابق با استانداردهای پروژه از قبیل استاندارد ASME، DIN و… تهیه میکنید.
سخن پایانی: برای انتخاب واشر مناسب فلنج اطلاعات کافی دارید؟
آشنایی با انواع واشر صرفاً به شما دیدگاه کلی را میرساند تا بدانید که هر نوع گسکت برای استفاده در چه نوع فرایندهایی مناسب است. ولی در پایان این شما هستید که باید واشر مناسب فلنج را با درک صحیح خصوصیات فرایند انتخاب کنید. به هر حال باید دقیقاً شرایط سیال، دما و فشار را بررسی کرده و اطلاعات کافی از نوع سطح فلنج داشته باشید. همچنین سازگار بودن واشر با سیال اهمیت بسیار زیادی دارد.
در انتخاب واشر مناسب فلنج باید محدوده دمایی و فشار عملیاتی سیال را جدی بگیرید. تازه با درک این نکات است که میتوانید درباره جنس واشر تصمیم گیری کنید.
این مقاله صرفاً یک راهنمای کلی برای چشمانداز انتخاب انواع واشر است. برای کسب اطلاعات بیشتر از جداول استاندارد ASME استفاده کرده و یا میتوانید از مشاوره کارشناسان در پیکاتک بهرهمند شوید. همچنین برای تهیه انواع گسکت با بهترین قیمت از خدمات فنی و مهندسی فروشگاه اینترنتی پیکاتک استفاده کنید.
سوالات متداول
واشرهای غیر فلزی از مواد نرم مانند لاستیک و گرافیت ساخته شده و برای دما و فشار متوسط مناسب هستند. اما نیمه فلزیها با ترکیب فلز و مواد نرم ساخته شده که تعادل عالی میان استحکام و آببندی دارند.
واشرهای نیمه فلزی اسپیرال متعادلترین انتخاب برای اکثر کاربردهای صنعتی هستند که تحمل دمای گسترده و فشار بالا را دارند. همچنین با قابلیت انعطاف پذیری ذاتی برای جذب لرزش و بازیابی خوب طراحی شدهاند.
اکثر واشرها مانند تمام واشرهای غیر فلزی و نرم یک بار مصرف هستند. اما در صورت عدم آسیب دیدگی و شرایط عملیاتی یکسان ممکن است بتوان دو بار از واشرهای نیمه فلزی استفاده کرد. همچنین واشرهای فلزی تا زمانیکه تغییر شکل نداده باشند، شرایط استفاده مجدد دارند.
